جرئت نكرد كه كمپانى فرنگ را از خود برنجاند . اكنون كه اين مطالب را مىنويسم از طهران براى من خبر رسيده كه بعضى قرارها داده شده و پادشاه كه آنقدر در اقدامات سخت گرفته بود از حركت مجتهد بزرگ در كربلا متوحش شده و عمل امتياز دخانيات باطل گرديده است . دربارهء مجتهد بزرگ در كربلا اشاره به اين نكته كافى است كه درحقيقت پاپ ايرانىها مىباشد ، و احترام او به تنهائى ، بالاتر از احترامى است كه ( پيوس نهم ) به پادشاه ايطاليا نمود . * * * خلاصه بهاعتقاد جميع اشخاصىكه از وضع ايران بااطلاع هستند ، معلوم مىشود كه پادشاه بدست خود در زوال رژيم خود اقدام مىنمايد و اعمالى كه متوالياً بطور غفلت از طرف ايشان سرمىزند موجب تعجيل در زوال ايشان است و در صورتى پادشاه مىتواند دفع زوال از خود بنمايد كه متوجه اوضاع باشد و در جميع مطالب دقت مخصوص بنمايد . اكنون بايد دانست چه سبب شده كه ايرانىها معتقد شدهاند كه دولت انگليس مقصودش كمك و تقويت آنها مىباشد .
دليل اين مطلب ، آن است كه يك يا دو سال قبل از اين ، سفراى شما به پادشاه ابرام نمودند كه فرمانى بدهد و بموجب آن جان و مال مردم ايران از تجاوز در امان باشد . آيا پادشاه چنين فرمانى داده يا نه ؟ و پس از مباحثات طولانى و ابرامات زياد و تأمل بسيار ، مضمون فرمان مزبور به دول ابلاغ شده يا نه ؟ آيا ملكه انگليس وقتى كه اين مطلب را شنيده نسبت به « ملكمخان » اظهار رضامندى نموده يا نه ؟ و آيا سفير شما در طهران در قرار صدور اين فرمان شركت داشت يا نه ؟ جميع ايرانىها معتقدند پس از اينكه چنين فرمانى صادر شده و به دول ابلاغ گرديده است ، دول اروپا حق دارند در اجراى مضامين و شروط فرمان مزبور ابرام كنند يا اينكه بشروط آن تجاوز بشود ، از پادشاه توضيح بخواهند ! - با اين تفصيل - اما نتيجه شد ؟ ! . . . من كه سيدجمالالدين هستم ، پس از آنكه به ايران وارد شدم ، مردم مرا اسباب
نامه ها و اسناد سياسى ( فارسى ) — صفحة 123
مساهمون: سيد جمال الدين الحسيني الأفغاني
ص١٢٣