الأحكام و نحوها يتفاوت المشاهد ( 1 ) مع استحالة رفع أحكامها بالكلّية ، لكن يقوى و يضعف - كما ذكرته فى مسألة قهر أحدية التجلّى - أحكام الكثرة النسبية . »
چون بتابد آفتاب معرفت * از سپهر اين ره عالى صفت
صد هزار اسرار در زير نقاب * روى مى بنمايدت چون آفتاب
كاملى يابد در آن ( 2 ) جانى شگرف * تا كند غوّاصى آن بحر ژرف
مغز بيند از درون پوست ، او * خود نبيند ذرهّاى جز دوست ، او
گر ز اسرارت شود ذوقى پديد * هر زمانت نو شود شوقى پديد
اين جهان و آن جهان در جان توست * تن ز جان و جان ز تن پنهان توست
« به يكسب الإنسان الطّاعة فى حياته ، و جميل الأحدوثة بعد وفاته . » يعنى معرفت علم ، دينى است مطاع كه به واسطهء آن كسب مىكند انسان طاعت در حين حيات او ، و ذكر خير بعد از وفات او . و فى كتاب شهاب الخبر عن رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - : « من طلب علما فأدركه كتب له كفلان من الأجر ، و من طلب علما فلم يدركه كتب له كفل من الأجر . » ( 3 ) گلشن :
ز من جان برادر پند بنيوش * به جان و دل برو در علم دين كوش
كه عالم در دو عالم سرورى يافت * اگر كهتر بود ( 4 ) از وى مهترى يافت
و روى عن رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - : « إنّ الفتنة تجى ء فتنسف العباد نسفا ، ينجو العالم منها بعلمه . » يعنى بدرستى كه فتنه بيايد پس به باد بردهد بندگان را ، نجات يابد دانا از آن به دانش خويش .
هامش
( 1 ) تفسير الفاتحة : المشاهدون .
( 2 ) دا : بايد در او
( 3 ) شرح شهاب الأخبار ، ص 196 .
( 4 ) دا : بد