« و فهما لمن عقل ، و لبّا لمن تدبّر ، » و فهم ، آن كس را كه دريابد اسلام را ، و عقل ، مر كسى را كه تدبّر كند .
أطلق على الإسلام لفظ الفهم مجازا ، إطلاقا لاسم المسبّب على السبب ، إذ هو سبب فهم من فهم منه و عقل مقاصده ، و كذلك لفظ اللبّ و هو العقل ، إذ كان تدبرّه سببا لمراتب العقل .
« و آية لمن توسّم ، » و نشانهء صدق خبر ، آن كس را كه فراست كند در اسلام .
« و تبصرة لمن عزم ، » و بينايى ، كسى را كه عزيمت كند بر اسلام به كيفيت فعل او .
« و عبرة لمن اتّعظ ، » و به او پند گرفتن ، كسى را كه قبول پند كند .
« و نجاة لمن صدّق ، » و خلاصى از عقاب است كسى را كه تصديق او كند و باور دارد .
« و ثقة لمن توكّل ، » و استوارى از براى كسى كه توكّل كند .
« و راحة لمن فوّض ، » و راحت كسى را كه تفويض امور خود به خداى تعالى كند .
« و جنّة لمن صبر . » و سپر ، مر كسى را كه صبر كند در شدايد .
أنشد عليه - الصلاة و السلام - :
من لم يؤدبّه دين المصطفى أدبا * محضا تحيّر فى الامور و اضطربا
سرگشته باشد از بن دندان كليدوار * هر كز سراى شرع تو چون قفل بر در است
« فهو أبلج المناهج ، واضح ( 1 ) الولائج ، » پس اسلام ظاهر است طرق او از كتاب و سنّت ، و روشن است بواطن و اسرار او بر كسى كه تدبّر كند . « مشرف المنار ، » بلند است اعلام او . « مشرق الجوادّ ، » تابنده است جادهّهاى طرق او .
هامش
( 1 ) نهج البلاغه : و أوضح