منهاج الولاية في شرح نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 154

است رضوان خازن جنان . از براى آنكه سطح آن ، ارض جنّت است و مقعّر آن سقف جهنّم و همچون « ناشرات » كرهء زمين را ، آنان كه نشر اجنحه مى كنند از براى طالب علم و مقدّم ايشان است ملكى مسمّى به قاف و منسوب به اوست كوه محيط زمين و همچون « ساريات » كرهء آب را ، و مقدّم ايشان مسمّى است به زاجر و همچون « زاجرات » كرهء هوا را و مقدّم ايشان مسمّى است به رعد ، و « سابقات » كرهء آتش را ، و « سابحات » آسمان دنيا را و در آن جاست آدم - عليه السلام - و « ناشطات » فلك عطارد را ، و در آن جاست ملكى مسمّى به روح ، و « فارقات » فلك زهره را ، و در آن جاست ملك مسمّى به جميل ، و « صافّات » فلك شمس را ، و « فارقات » فلك مريخ را ، و « ملقيات » فلك مشترى را ، و « نازعات » فلك كيوان را ، و در مقعّر فلك كواكب ساكن است خازن نار و عزرائيل . و صنف ثانى از ارواح مقيدّهء به مظاهر ، همچون ارواح انسانيهء مضافهء به صور انسان كه متعيّن مى شوند از لوح محفوظ سابق بر تعيّن مزاج عنصرى . چه متعيّن نمى شود بعد از تعيّن به مزاج الّا نسبت ظهور اين روح به صورت تدبير و همچنين روحانيه هر شخص ، كان من كان ، از جماد و نبات و حيوان و از آنهاست صور جنيّه مقيدّهء به مظاهر نوريه . و امّا قسم ثالث از ارواح ايشان مقيّد نيستند نه به وجود مظاهر و نه به عدم و ايشان را ميسّر است كه ظاهر شوند آن چنان كه خواهند و آنان رسل و سفرايند ميان حقّ و خلق ، و قوله تعالى الْحَمْدُ للِهِّ ( 1 ) - الآية - اشاره به ايشان است . « منها فى كيفيّة خلق آدم - عليه الصلاة و السلام - » امام اهل معرفت - عليه الصلاة و التحيّة - بعد از اتمام كلام در بيان خلق سماوات و ارضين ، شروع مى فرمايد در كيفيت خلق آدم - على نبيّنا و عليه الصلاة و السلام - بر آن ترتيب كه