تجربه كار را با عقل و رأى خود يار سازند » .
شعر « 1 »
هركه بىمشورت كند تدبير * غالبش بر هدف نيايد تير
و بر اصحاب معرفت و لباب واضح و روشن و لايح و مبرهن است كه :
آدمى هرچند عاقل و در حسن تدبير كامل باشد چون به استبداد رأى به امرى پردازد امكان خطا و غلط در آن بيشتر است از آنكه جمعى از عقلا را با خود شريك سازد ، چنان كه مرد مسافر در سلوك طريق هرچند عارف و ماهر باشد ، بهتنهائى احتمال گم كردن راه بيش از آن است كه با جمعى كه همگى بلد و مطيع باشند رفيق گردد .
و نيز شكى نيست كه : چنان كه نور چراغ از انضمام چند فتيله قوّت مىگيرد ، نور بصيرت نيز از اجتماع آرا و عقول افزونى مىپذيرد .
حكما گفتهاند كه اگر با عاقل مشورت كردى عقل او نيز از آن تو شد ، پس صاحب دو عقل خواهى بود .
حق سبحانه تعالى « 2 » با آنكه حضرت خاتم الانبياء - صلّى اللّه عليه و آله - اكمل عالميان و اعقل بنى نوع انسان بود به مشورت با اصحاب مأمور ساخته فرمود كه :
وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ
« 3 » ، تا امت اگرچه اصحاب عقل و رأى
پاورقی
( 1 ) شعر : در « د » نيامده است ، بيت : « ب » .
( 2 ) و تعالى : « الف » .
( 3 ) آل عمران : 159 .