« بادروا إلى رياض الجنّة » « 1 » كه در حديث واقع است مراد از آن ؛ حضور در مجلس ذكر اين فاسقان است ، وحال آنكه شيعه وسنى نقل كردهاند كه به اين نحو ذكر كردن از بدعتهائى است كه در اواخر زمان بنىاميّه واوايل زمان بنىعباس شايع شد ، اگرچه منشأ شيوع آن معاويه بود « 2 » ، و اين ضعيف معنى حديث « بادروا إلى رياض الجنّة » را مستوفى در كتاب « نصّ جلي في امامة مولانا علي » به تقريب بيان كردهام . اما اين گروه كه حلقه مىزنند وكلمهء « لا إله الا اللَّه » را با اشعار وابيات جمع مىكنند به نغمات وتقطيعات واوزان موسيقيه آن را ادا مىنمايند ، باز چندين فرقهاند ، اكثر ايشان جماعتىاند كه به واسطهء كاهلى در كسب وجه معاش و شكم پرستى و فريب دادن مردم نادان آن طريقهء مذمومهء مخترعه را پيش گرفتهاند ، تا مردمِ سفيه چيزى به جهت ايشان برند . وجمعى ديگر به تقريب آنكه مانند : حلّاجِ كافر نامى در عالم بگذارند و تا زنده باشند احمقان ايشان را بنده باشند ، و چون بميرند سفيهان قبر ايشان را بُت خود سازند ، و در پيش آنها سجده كنند ، و از براى آنها معجزات نقل كنند « 3 » . وگروهى به واسطهء استماع غنا وسرود در مجالس آن قومِ مردود حاضر مىشوند از براى بازى كردن وبرجستن وچرخ زدن ودرهم غلطيدن ، وبرخى به هواى پسران خوشرو ومردمان خوش گفتگو به ايشان متوسل مىگردند ،
هامش
( 1 ) معانى الأخبار : 321 ، بحارالانوار : 1 / 202 حديث 12
( 2 ) الاوائل سيوطى : 55
( 3 ) حديقة الشيعه : 595 و 596