قرآن بىرغبت شدهاند اين حديث را از براى ايشان وضع كرديم كه دلهاى خود را به سوى قرآن برگردانند . وهركس اين احاديث را در كتب وتفاسير خود نوشته است بدون تنبيه بر وضع آنها ، مانند واحدى وثعلبى وزمخشرى ، پس به تحقيق كه در اين باب غلط كردهاند ، وشايد كه بر وضع آنها مطلع نگشتهاند . با وجود آنكه جماعتى از علماء تنبيه بر آن فرمودهاند ، و كار آن كسى كه آنها را مسنداً نقل كرده است مانند واحدى اسهل است . و وضع كردن زنادقه مثل عبدالكريم بن ابى العوجاء كه محمّد ابن سليمان بن على عباسى او را گردن زد ، وبُنان كه خالد قسيرى او را كشت و به آتش سوزانيد ، وغُلات از فرق شيعه ، مثل : ابو الخطاب ويونس بن ظبيان ويزيد بن صائغ و امثال آنها بسيارى از احاديث را وضع كردند كه به آنها اسلام را فاسد سازند ، ومذهب باطل خود را نصرت دهند . روايت كرده است عقيلى از حمّاد بن زيد كه گفت : وضع كردند زنادقه چهار هزار حديث ، و روايت شده است از عبداللَّه بن يزيد مُقرى كه مردى از خوارج ازمذهب باطل خود رجوع كرد ، پس مىگفت كه اين احاديث را نگاه كنيد كه از چه شخص مىگيريد ، زيراكه چون ما چيزى را رأى خود قرار مىداديم از براى او حديثى مىساختيم ، بعد از آن فضلاء اعلام قيام نمودند به كشف عيوب آنها ومحو عار از آنها ، پس حمد خداى را ، تا به حدّى كه بعضى از علما فرموده كه : حق تعالى ستر ننموده بر كسى كه حديث دروغ ساخته بود . و به تحقيق كه قائل شدهاند كراميه و بعضى از مبتدعه از صوفيه به جواز وضع حديث از براى ترغيب وترهيب ، واستدلال كردهاند به آنچه در بعضى از
خيراتيه در ابطال صوفيه ( فارسى ) — صفحة 393
مساهمون: محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني ( كرمانشاهي )
ص٣٩٣