تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خيراتيه در ابطال صوفيه ( فارسى ) — صفحة 336

مساهمون:

ص٣٣٦
و ذكر كردن اين طايفه از قبيل تصنيفى است كه ارباب موسيقى آن را نشيد عرب مىگويند . و اگر فرض كنيم كه : نثر نغمات وشعر خواندن را واگذارند ، چون نظم بر جاست ، يعنى ذكرها را با دور ايقاعى و به اصول مىخوانند ، ذكر كردن ايشان از بابت خواندن تصنيفات ديگر خواهد بود كه به گمان بعضى غنا منحصر در آن است ، چنان كه گذشت ، امّا هر كه تتبّع كتب قدما كند ، اين توهّم را نكند ، زيراكه در كتب آنها اخبار بسيار مذكور است كه مشعر - بلكه ظاهر - است در مذمّت غنا كردن در قرآن . و ظاهر است كه : غنا كردن در قرآن بر اين وجه نيست كه قرآن را با يلّلا وتلّلا مثلًا ، يا با طنبور وكمانچه خوانند ، بلكه بر وجهى است كه در اين روزگار متعارف شده واكثر مردمان قرآن را به تحريرات قراءت مىنمايند ، وجماعتى كلمهء « لا إله الا اللَّه » را كه از آيات قرآن است با تحرير وتركيب و به روش تصنيفها مىخوانند . پس خوب شمردن وعادل دانستن كسى را كه او غنا كند يا شنود ، وگويد كه غنا را حرام مىدانم ، اما حقيقت غنا بر من ظاهر نيست ، مانند مؤمن شمردن وخوب دانستن غسّانيه است كسى را كه گويد خمر حرام است اما معلومِ من نيست كه خمرِ حرام آن است كه از انگور مىسازند ، يا از نارنج يا از ليمو . وحالِ اوّلين بدتر است از حال غسّانيه ، زيراكه غسّانيه با آن قول زشت از شرب خمر اجتناب مىنمايند ، وهرچه آن را خمر گويند احتياط مىكنند ، واولين مطلقاً احتياط نمىنمايند ، و با آن كلام خام رغبت در غنا كردن و شنيدن