بعضى از فضلاى مشهورين متأخّرين فرمودهاند ، و چه خوب ساخته ، و در ميدان طرافت وظرافت تاخته وعبارات اتتل اين است :
اتتل توته متل * پنجه به شير مال وشكر
هفتاد ميخ آهنى * زلزلهء پاى احمدك
احمدك جان پدر * تيشه بردار وتبر
برو به جنگ شانه سر
شانه سر غوغا كند * پوست به . . . واكند
برو به حوض توتيا * خود را بشو وزود بيا
پس آن فاضل كامل در ترجمه و تفسير آن چنين فرموده : كه بر ضمير منير ارباب دانش واصحاب بينش مخفى نماناد كه : هيچ لفظى نيست كه در حقيقت با معنى نباشد ، به دليل قول حق تعالى ( وَانْ مِنْ شَىءٍ الّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ ) « 1 » والفاظ از جملهء اسماء واشياء است ، چنان كه مخفى نيست . پس عارف كامل هر لفظى كه بشنود در تدبير آن تفكر كند ، و آن عبارت را به معنى حقيقت به قدر امكان بداند ، و آن الفاظ وعبارات را مهمل نگذارد وبىمعنى نشمارد ، زيراكه جملهء اشيا مظهر صفات بارى تعالى است و از آن جملهء اسماءِ الفاظِ اتتل توته متل است ، چنان كه گزارش خواهد يافت . حكايت گويند : شخصى محمّد نام بود ، و پسرى داشت احمد نام ، و آن پسر را
هامش
( 1 ) الاسراء ( 17 ) : 44