شده ، قابل تأمّل است . لذا ديگر محقّقان شيعه ، در مقابل اين ادّعا ايستاده و آن را « رَجْم به غيب » دانستهاند .
در اين پژوهش ، به نام برخى از اين علما و نيز كتب آنان ، اشاره شده است . براى مثال ، از آية اللَّه خويى رحمه الله چنين نقل شده است :
جماعتى از علماى اخبارى ، همهء اخبار كتب اربعه را قطعى الصدور دانستهاند ؛ ولى اين ادّعا ، به كلّى باطل است ؛ زيرا ممكن نيست رواياتى كه راويان حديث ، آنها را از يكديگر گرفتهاند ، قطعى الصدور باشند ، بخصوص اين كه در بين راويان احاديث كتب اربعه ، افرادى وجود دارند كه به كذب و جعل حديث ، معروفاند و آنچه را كه آنان ، قرائن قطعى ناميدهاند و با استناد به آنها ، اخبار كتب اربعه را قطعى الصدور دانستهاند ، چنين مدّعايى را اثبات نمىكند . « 1 »
ادلّهء اخباريان براى قطعيّت صدور روايات كتب اربعه
1 . يكى از مهمترين ادلّهء اخباريان ، تواتر در اخبار شيعه است . از شيخ حرّ عاملى نقل شده كه گفته است :
همهء احاديث روايت شده در كتب ما ، به سبب تواتر يا به واسطهء قرائن ، موجب علم و قطعى الصدور بودن آنهاست و مذاهب ائمّهء ما دربارهء قسمت مهمّى از فقه ، به واسطهء تواتر اخبار ، معلوم مىشود . . . . شيخ مفيد ، شيخ طوسى ، سيّد مرتضى و برخى ديگر ، در مواضع متعدّدى گفتهاند : اخبار متواتر نزد ما ، به حدّى فراوان است كه قابل شمارش نيست . . . . اصحاب اماميّه از زمان پيامبر صلى الله عليه و آله تا عصر غيبت كبرا ، در امر حديث ، اهتمام نمودهاند و در هر عصرى ، بر عدد تواتر افزودهاند . . . چنان كه در كتب رجال ميرزا محمّدعلى استرآبادى ، اسامى هفت هزار راوى حديث و بيش از ششصد عدد از مصنّفات آنان ، ثبت شده است . « 2 »
هامش
( 1 ) . معجم رجال الحديث ، ج 1 ، ص 22 و 34 .
( 2 ) . الفوائد الطوسية ، ص 257 - 261 .