بعضى از علماى شيعه ، در محلّ قرار گرفتن روضهء الكافى و بعضى ديگر در صحّت نسبت آن به كلينى ، اختلاف كردهاند ؛ « 1 » ولى بدون ترديد ، روضه ، جزو الكافى و از تأليفات كلينى است و شواهدى بر آن ، دلالت دارد كه از آن جمله است :
1 . راويان اسناد روضه ، همه از طبقهء هشتم و نهماند ، چنانچه كلينى ، از طبقهء نهم است .
2 . اسانيد سه كتاب اصول و فروع و روضه ، همگى واحد و متشابهاند .
3 . احاديث بسيارى در الكافى ، به واسطهء « عُدة » نقل شدهاند كه در روضه نيز بدون تغيير ، به همان گونه نقل شدهاند .
4 . كلينى ، در پايان الكافى با جملهء « تمّ الكتاب . . . » ، پايان آن جزء را اعلام كرده كه بر حسب عادت خود ، در پايان كتاب روضه نيز همان گونه عمل كرده و به تأليف آن ، تصريح نموده است . « 2 »
بعضى از تحقيقات انجام يافته دربارهء « الكافى »
اجزاى اصول ، فروع و روضهء الكافى ، در هشت مجلّد به دفعات ، چاپ و منتشر شدهاند و حدود پنجاه كتاب ، با عناوين : شرح ، حاشيه ، ترجمه ، بررسى اسناد و . . . در بارهء الكافى نوشته شده است كه چهار شرح ، امتيازات بيشترى دارد .
1 . شرح اصول الكافى ، اثر ملّا صدرا ،
2 . الوافى ، نوشتهء ملّا محسن فيض كاشانى ،
3 . مرآة العقول ، نوشتهء علّامه محمّدباقر مجلسى كه آخرين و كاملترين شرح است ،
4 . شرح ملّا صالح مازندرانى . « 3 »
هامش
( 1 ) . الكلينى و الكافى ، ص 408 .
( 2 ) . همان ، ص 408 .
( 3 ) . اصول كافى ، ترجمهء سيّد جواد مصطفوى ، ص 16 - 21 ( مقدّمه ) .