براى تحصيل آن كوشش كند ، قطعاً آخرت براى او خواهد بود ، چنان كه خداوند نيز مىفرمايد :
« وَ مَنْ أَرادَ الْآخِرَةَ وَ سَعى لَها سَعْيَها وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولئِكَ كانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُوراً »
؛ « 1 » هر كس آخرت را مىخواهد و براى به دست آوردن آن ، كوشش خود را بكند و مؤمن باشد ، كوشش آنها پسنديده و مورد قبول است .
در عين حال ، دنيا چنين فردى را طلب مىكند تا روزىِ مقدّرش را به نحو تمام از دنيا برگيرد . در مقابل ، كسى قرار دارد كه براى بهرهمندى بيشتر از دنيا تلاش مىكند و تمام كوشش خود را در جهت طلب دنيا به كار مىگيرد تا زمانى كه مرگش فرا مىرسد . چنين فردى ، دنيا و آخرتش را تباه كرده است ؛ چون از اين دنيا ، بيش از روزىِ مقدّر ، چيزى به دست نمىآورد و به دست آوردن آخرت هم پس از مرگ ، ممكن نيست . « 2 » به بيان ديگر ، علّت زهد عالمان و عقلا اين است كه آنان ارزش حكمت و علم و شرف و بقاى آن را به نيكى مىدانند و به پستى و نابودى دنيا و زودگذر بودن آن نيز به خوبى واقفاند و نيز مىدانند كه حكمت و دنيا با هم در دل و جان انسان جمع نمىشوند و دنيا و آخرت ، با هم تضاد دارند و مانند دو كفهء ترازو ، برترى يكى ، مستلزم فرود آمدن ديگرى است . لذا حاضرند حكمتى را كه سبب قرب الهى است ، به قيمت دورى و پرهيز از لذّتها و بهرههاى دنيايى ، به دست آورند . « 3 » اين جاست كه امام موسى كاظم عليه السلام مىفرمايد :
هامش
( 1 ) . سورهء اسراء ، آيهء 19 .
( 2 ) . شرح اصول الكافى ، ج 1 ، ص 355 - 356 .
( 3 ) . همان ، ص 350 .