را متعجّب كرد . « 1 » در شانزده سالگى ، كتابهاى ابن مبارك و وكيع را حفظ كرد و در هجده سالگى ، در كنار مرقد مطهّر رسول خدا صلى الله عليه و آله كتاب قضايا الصحابة و المتابعين و أقاويلهم « 2 » را تأليف كرد .
برخى او را يكى از چهار حافظ معروف عالم حديث مىدانند . « 3 » خود او مىگويد :
صد هزار حديثِ صحيح و دويست هزار حديثِ غير صحيح را حفظ كردهام . « 4 »
برخى ، بخارى را فردى كمحرف ، بىطمع به مال مردم و سر به زير مىدانند . « 5 » وى در كودكى ، بينايى چشمش را با دعاى مادر ، به دست آورد . « 6 » بخارى براى جمعآورى احاديث ، به نقاط مختلف مسافرت كرد و گاه ، مسافرتهاى او طولانى مىشد . او به نقاطى چون : حجاز ، شام ، عراق ، مصر و به شهرهايى چون : رى ، نيشابور ، حمص ، عسقلان ، واسط ، قيسار و . . . مسافرت كرد ، تا از خرمن دانش عالمان آن نقاط ، خوشه بچيند . « 7 » 3 . مشايخ
مشايخ بخارى را بيش از هزار نفر مىدانند . اين مشايخ ، به پنج دسته تقسيم مىشوند :
يك . كسانى كه از تابعان ، حديث نقل مىكنند ، مثل على بن عياش كه از حرير بن عثمان ، حديث نقل مىكند .
هامش
( 1 ) . ر . ك : همان ، ص 14 - 15 و 24 ؛ سير أعلام النبلاء ، ص 393 و 408 .
( 2 ) . ر . ك : همان ، ص 400 .
( 3 ) . ر . ك : همان ، ص 423 .
( 4 ) . ر . ك : همان ، ص 415 ؛ تذكرة الحفّاظ ، ص 556 .
( 5 ) . سير أعلام النبلاء ، ص 448 .
( 6 ) . همان ، ص 393 .
( 7 ) . ر . ك : همان ، ص 393 - 395 و 407 .