الكافى ، جامعترين و بهترين تأليفات شيعه است و در ميان فرقهء نجاتيه ، بزرگترين كتاب به حساب مىآيد . « 1 »
فيض كاشانى دربارهء الكافى مىگويد :
الكافى ، شريفترين ، مطمئنترين ، كاملترين و جامعترين كتب حديثى است ، به اين علّت كه شامل اخبار اصول است و از زيادىها ، و عيب و نقص ، خالى است . « 2 »
فصل دوم : بخارى و كتاب « صحيح البخارى »
در اين جا به سير تاريخى و شرايط سياسى - اجتماعى دوران حيات بخارى مىپردازيم .
الف . بخارا
1 . حكّام
بناى اوليهء اين شهر ، به افراسياب برمىگردد . « 3 » در دورانهاى مختلف تاريخ ، شاهان بسيارى براى دستيابى به اين شهر ، جنگهاى خونينى به راه انداختند . يكبار سپاه عبيد اللَّه بن زياد ، با وحشيگرى و خشونت به آن جا حمله كرد و سرانجام ، قتيبة بن مسلم باهلى ، شهر را به سال 89 ق ، تسخير كرد . « 4 » در مورد حكّام بخارا بايد گفت كه فقط در سال 261 ق ، به زير فرمان سامانيان درآمد ؛ « 5 » زيرا اوّلًا تابعيت كامل و نهايى ماوراء النهر ، از حكومت اسلامى در اين عهد بود و ثانياً اوّلين فرمانروايان سامانى ، سمرقند را به عنوان مركز حكومت خود
هامش
( 1 ) . مرآة العقول فى شرح أخبار آل الرسول ، ج 1 ، ص 3 .
( 2 ) . الوافى ، ج 1 ، ص 5 .
( 3 ) . تاريخ بخارا ، ص 23 .
( 4 ) . فتوح البلدان ، ص 165 - 166 و 175 .
( 5 ) . تركستاننامه ، ج 1 ، ص 457 .