بنگر به چشم معرفت و برگشا زبان * برگو كه جاى گفتن الله اكبر است
[ علماى مدفون در جوار امام كاظم ]
در جوار با بركت حضرت موسى كاظم عليه السلام مرقد بعضى از بزرگان علما عاملين ، انارالله تعالى برهانهمالشريف ، واقع شده ، در ايوانى واقع در رواق پايين پاى حضرت ، مزار شيخ مفيد ، « 1 » رحمةالله عليه و در مقابل آن قبر فخر المحققين « 2 » فرزند علامه حلى رحمةالله مىباشد و در رواق بالاى سر ، مزار خواجه نصيرالدين طوسى « 3 » رحمةالله عليه واقع است و مرقد سيدين سندين سيد رضى « 4 » و سيد مرتضى « 5 » رحمةالله عليهما ، در بيرون صحن در سمت قبلى صحن مطهر قريب بهم واقع شده و محل توجه اهالى آن ديار است . [ 43 ]
هامش
( 1 ) . محمد بن محمد بن نعمان بن عبدالسلام ، ( 336 يا 338 - 413 ق ) ، وى در عكبرى - شهرى بر كرانه شرقى دجله در ده فرسنگى بغداد - زاده شد . پدرش شغل معلمى داشت و بدين جهت فرزندش به لقب « ابن المعلم » مشهور بوده است . وى كتابهاى متعددى نوشته است ، ازجمله : الارشاد فى معرفة حجج الله على العباد ، المقنعة ، الجمل و النصرة لسيد العترة فى حرب البصرة . و يكى شيعه ، دانشنامه مجازى مكتب اهل بيت .
( 2 ) . محمد بن حسن حلى ، ( 682 - 771 قمرى ) از فقيهان بزرگ و نامدار شيعه و فرزند علامه حلى . او در دوران نوجوانى به رتبه اجتهاد رسيده است . وى در فقه و اصول فقه و كلام اسلامى تاليفاتى دارد كه بسيارى از آنها تكميل آثار پدرش علامه حلى است . مشهورترين اثر او « ايضاح الفوائد فى شرح مشكلات القواعد » نام دارد . كه مورد توجه فقيهان دورههاى بعد از او قرار گرفته است . همان
( 3 ) . محمد بن محمد بن حسن طوسى ( 597 - 672 ق . ) وى نويسنده كتابها و رسالههاى بسيارى در علوم اخلاق ، منطق ، فلسفه ، كلام ، رياضيات و نجوم است كه از ميان آنها مىتوان به اخلاق ناصرى ، اوصاف الاشراف ، اساس الاقتباس ، شرح الاشارات ، تجريد الاعتقاد ، جامع الحساب و كتاب مشهور زيج ايلخانى و تذكرة فى علم الهيئة در علم نجوم اشاره نمود . همان
( 4 ) . محمد بن ابى احمد حسنى ( 359 - 406 ق ) از بزرگان علماى شيعه در زهد و تقوى مشهور و مورد احترام خاص و عام بوده است . وى در بغداد درگذشت . سيد رضى نويسنده آثارى همچون حقائق التأويل فى متشابه التنزيل ، المجازات النبوية ، خصائص الائمة و گردآورنده سخنان امام على ( ع ) با عنوان نهج البلاغه است . همان
( 5 ) . على بن حسين بن موسى ( 355 - 436 ق ) فقيه و متكلم اماميه و متخصص در علم كلام و مناظره ، كتاب الشافى فى الامامة رساترين حجت بر تعمق وى در علم كلام است . در فقه و اصول ، رسائل و كتب نادر وى دليل تسلط اوست . در ادب ، لغت ، تفسير ، تاريخ و تراجم ، كتاب امالى وى برهانى قاطع بر گستره معرفتى وى در اين علوم است . همان