[ مرقدسيد محمد در مسير بغداد - سامره ]
و ديگر از مزارهاى مشهوره در آن نواحى ، قبر سيد محمد « 1 » فرزند امام على نقى عليه السلام مىباشد . كه در يك فرسخى بلده كه شهر كوچك ظريفى است و ساكنين آن همه جعفرى مذهباند واقع شده و اين سيد مرد جليل نبيل زاهدى بوده و شرح حال آن بر اطراف كتيبه ضريحشان نوشته واكبر اولاد حضرت هادى ( ع ) بوده و در زمان حيات پدر بزرگوارشان در طى مسافرت به مدينه مريض شده ، رحلت فرمودند و اهالى آن حدود و نواحى از شيعه و سنى ، نهايت احترام از مزارشان دارند .
ديده شد ، دو نفر عرب صحرانشين كه متداعيين بودند و به قتل هم مبادرت مىنمودند ، « 2 » بناى مقاسمه شد ، قسم نخوردند به مزار سيد محمد و به صدق قضيه اعتراف كردند .
و نذورات بسيار بدان مزار مىبرند و حاجتهاى خود را مىگيرند . و اعراب آن حدود اگرچه مايل به سرقت باشند ، ولى از آن آستان ، زهره « 3 » نمىكنند پر كاهى ببرند . [ 44 ]
[ سامرا و حرم مطهر حضرتين عسگريين ]
سامرا ، بلدهاى است زيبا و هوايش روح افزا ، در آنجا غم دل زدايد و انبساط افزايد ، گرچه از معصوم هم نرسيده باشد . متناسب اسم « سرمن راى » بسيار با مناسبت است . و شهريت قديم آن خراب شده و از آثار قديم آن فقط برج و باروئى ظاهر است و معروف به برج متوكل كه گويند ، در روز سان سپاه ، سواره برفراز آن مىشده .
و فعلًا آبادى آن شهر اطراف حرم مطهر حضرتين عسگريين است . و در آنجا ، نعمت از همه جاى عراق ، فراونتر و ارزانتر است . و كرايه منزل مسافرين مناسب تر ، فقط يك چيز به نظر مىآيد ،
هامش
( 1 ) . آستان سيد محمد ( 228 - 252 ق ) فرزند امام هادى ( ع ) در 50 كيلومترى جنوب سامراء و در شمال بغداد و نزديك قريه اى به نام بلد از نواحى دُجَيل ، بين راه بغداد و سامراء ، دفن شده است . او ، كه از بزرگان و مبارزان عصر خود بود ، در ميان شيعيان و دوست داران اهل بيت به « سبع الدجيل » شير دجيل ، معروف بود . قائدان ، ص 212
( 2 ) . نسخه بدل : مىنمايند
( 3 ) . جرأت ، جسارت ، شجاعت . دهخدا ، ذيل واژه .