مقابل ، مالياتهاى سنگين از مردم اخذ مىكردند و در هر جا كه مىتوانستند ، دست به غارت و چپاول مىزدند و اينچنين ، واليان غرق در نعمت و لذت و مردم ، غرق در فقر و اندوه و نااميدى بودند . ( باشا ، 28 : 1409 )
1 - 6 - 3 اوضاع ادبى
در نتيجهى اين شرايط بد سياسى و اجتماعى ، نه تنها در عراق ، روح علمى و ادبى ركود پيدا كرد بلكه در تمام جهان عربى آن زمان ، اين ركود پديدار شد . ( لويس شيخو ، 1926 ، ج 20 : 1 ) اما در اواخر قرن سيزدهم هجرى ، نهضتى ادبى به وجود آمد كه به دنبال آن ادبا و شعرا رشد كردند و دستآوردهاىشان همچون خونى ، در رگهاى ادبيات جارى شد و آن را از نو احيا كرد ، اما وضعيت اقتصادى و اجتماعى همچنان در حالت ركود باقى مانده بود . در اين زمان شهر حلّه ، به مركز اصلى فرهنگ عربى تبديل گشت كه در مركزيت آن ، دو خاندان بزرگ " آل نحوى و آل سيد سليمان " بودند كه نقش بزرگى در اين عرصه ايفا كردند . اين دو خاندان روح ادب را بعد از جمود و خاموشى روشن كردند . اين نشاط و شكوفايى بعد از ظهور " آل قزوينى " بيشترشد و توجه به علوم نحوى و ادبى و فقهى به وجود آمد و بعضى از آنها به يادگيرى طبّ روى آوردند ، همچون جدّ سيد حيدر ، سيد سليمان كه علاوه بر ادب و لغت ، در طبّ نيز مهارت داشت و لقب حكيم گرفته بود . ( الوائلى ، 109 : 1916 - 93 )
1 - 7 زندگينامه شهريار « 1 »
« سيد محمدحسين بهجت تبريزى متخلص به شهريار ( پيش از آن بهجت ) شاعر ايرانى اهل آذربايجان است كه به زبانهاى فارسى و تركى آذربايجانى شعر سرودهاست . زندگى نامه سيد محمدحسين بهجت تبريزى تخلص شهريار وى به سال 1285 هجرى شمسى ، مطابق با 1907 ميلادى در خانواده اى متدين ، كريم الطبع و اهل فضل در شهر تبريز پا بر عرصه وجود نهاد . پدرش سيد اسماعيل موسوى معروف به حاجى ميرآقاى خشكنابى از وكلاى مبرز و فاضل وعارف روزگار خود بود كه به سبب حسن كتابتش
هامش
( 1 ) با توجه به اينكه درباره شرايط اجتماعى و سياسى دوره شهريار كتابهاى زيادى نوشته شده است ؛ لذا از پرداختن به آن پرهيز نمودهايم .