است و تمام كاينات به عزادارى نشستهاند و طبيعت همنواى با محشر ، نوحه سر داده است .
بر خلاف آثار كلاسيك كه توصيف بيرونى طبيعت را وجهه نظر خود قرار مىدهد ، در رمانتيسم اين توصيف با ادراك درونگرايانهى طبيعت و همدلى با آن همراه است و حالات و خصوصيات طبيعت به تعبير ليليان فورست در پيوند با احساسات انسان بيان مىشود . ( فورست ، 53 : 1375 ) علاوه بر اين در پرتو دلبستگى به طبيعت ، رمانتيكها تمايل افزونترى به كاربرد عناصر طبيعت در كلام خود نشان مىدهند ، از اينرو سهم اين عناصر در سخن و صور خيال شاعران رمانتيك داراى بسامد به مراتب بالاترى است . در شعر شهريار اين ويژگى به صورت كاملًا بارزى جلوهگر است .
شهريار كه شاعرى است رمانتيك ، در اين شعر ، به تابلوسازى و ارائه تصويرى از احساسات و عواطف خويش پرداخته و جاى جاى اين تصوير را با عواطف و احساسات خويش رنگ آميزى كرده و عناصر طبيعت را براى بيان احساس و غم درون خويش به كار گرفته و به مدد تخيل خلاق خود صحنهها و تصويرهاى غم انگيز متناسب با موضوع آفريده است . او در اين ابيات تمام طبيعت را عزادار امام حسين و خانوادهاش مىداند و با بهره جستن از آرايه تشخيص و جان بخشى ، عناصر طبيعت را با خود همراه ساخته و محشر و قيامت و باد و سنبل و عنبر را ناله كنان به تصوير مىكشد و تصويرى زنده و پويا به نمايش مىگذارد :
كورالموش گؤزلرى قان توتدى شمرين * كه گورسون أوز الينده خنجر آغلار
حسينون كؤينگى زهرا الينده * چكر قيحا قيامت ، محشر آغلار
باشندا كاكل اكبر هواسى * يل آغلار ، سنبل آغلار ، عنبر آغلار
( شهريار ، 195 : 1386 )
4 - 1 - 4 - 1 - 7 - 2 اندوه شخصيتها
گريه به عنوان يكى از عوامل روحى تسكين آلام و كاهش اندوه و غم مصيبت ديده است ، و در تاريخ تشيع وسيلهاى براى زنده نگه داشتن ياد و خاطرهى شهيدان به كار گرفته مىشود . شاعران اهل بيت ( ع ) به تحسر و اندوه فردى خود بسنده نمىكنند ، بلكه با دعوت ديگران به