4 - 1 - 3 - 2 - 3 اقتباس از ديوان حضرت على ( ع )
در ديوان شهريار ، بخشى با عنوان ترجمه و اقتباس از ديوان حضرت على ( ع ) وجود دارد كه يكى ديگر از وجوه افتراق بين شهريار و سيد حيدر حلى است ، كه در اينجا به ذكر دو نمونه از آن اكتفا مىكنيم :
يكى از قطعاتى كه شهريار در آن به يك آفرينش هنرى دست يازيده ، شعر « على و دنيا » مىباشد كه بىگمان در ديوان شهريار اثرى ماندگار خواهد بود . شهريار فرموده حضرت على ( ع )
« غِرى غيرى إنّى طلقتُكَ ثلاثة مرة »
را چنين به نظم در مىآورد كه باغ فدك را به تصوير مىكشد كه حضرت در آن مشغول به كار است و دنيا را به زن زيبايى تشبيه مىكند كه جهت فريب دادن حضرت به آن باغ آمده و با ناز و كرشمه مىخواهد على ( ع ) را فريب دهدزهى خيال محال - شاعر در اين شعر از امام على ( ع ) فردى سترگ ، انديشمند ، وفادار ، مبارز ، متقى و مردى اجتماعى به تصوير مىكشد . شهريار در اين ابيات ، بيل حضرت على ( ع ) را به « عصاى چوپانى حضرت موسى ( ع ) » تشبيه كرده است و كوه را « استعاره از على ( ع ) » و با تشبيه مركب ، عرق بر جبين حضرت را به « دانههاى مرواريد » تشبيه كرده است كه موج ، آن را به ساحل ريخته است و دنيا را در زيبايى به زنى مثل « ليلى بنت ابى عامر » معشوقهى قيس بن ملوح تشبيه كرده است كه در بلاد عرب در زيبايى بىهمتا بود .
على به باغ فدك بيل زارعان بر دوش * چنان كه چوب شبانان عصاست با موسى
هوا تفيده دهن روزه كار مرد افكن * ولى چه حمله بى جا به كوه پا برجا
عرق به طرف جبين شدّههاى مرواريد * كه موج ريخته باشد به ساحل دريا