شناخت محل نزول آيات از دير باز مورد توجه قرآن پژوهان بوده ، چه اينكه از اين شناخت ، نتايج گوناگونى حاصل مىگردد كه در جاى خود محل تأمل است .
علامه طباطبايى درباره سوره واقعه مىنويسد : « به قرينه سياق آيات ، سوره مكى مىباشد » نيز در ذيل سوره تحريم بيان مىكند : « و ظهور سياق در اين سوره مدنى مىباشد و شكى در آن نيست » ( طباطبايى ، 1417 ق ، ج 19 ، ص 553 و 554 ) . همچنين مؤلف تفسير البرهان ذيل سوره بقره مىنويسد : « با توجه به سياق ، آيات سوره بقره مدنى است » ( زركشى ، 1410 ق ، ج 1 ، ص 47 ) . نويسنده كتاب البدايه و النهايه نيز ذيل يكى از آيات قرآن كريم مىنويسيد : « تقدَّم تفسيرُ هذا كله فى سورة البقرة وهى مدنيةٌ وهذا السياق مكى » ( ابن كثير ، 1405 ق ، ج 2 ، ص 267 ) و حتى در برخى از موارد قرينه اى مستندتر از سياق در تعيين مكى و مدنى بودن سورهها وجود ندارد ؛ به عنوان مثال مىتوان به آيات ابتداى سوره عنكبوت اشاره نمود ؛ هر چند سوره عنكبوت در شمار سورههاى مكى است ( سيوطى ، 1408 ق ، ج 1 ، ص 28 و 29 ) ولى برخى از مفسران به دليل رواياتى كه در ذيل آيههاى ابتدايى سوره وارد شده ، بخشى از آن ( آيات 1 - 11 ) را مدنى مىدانند . لازم به يادآورى است كه خود اين روايات با هم اختلاف دارند ؛ زيرا در برخى از آنها تصريح به مكى بودن آيات شده است ؛ مانند روايتى كه ابن جريح از ابن عمير نقل كرده است كه سه آيه ابتداى سوره در مورد عمار بن ياسر ، به هنگامى كه وى در راه خدا شكنجه مىشد ، نازل شده است ( ناصح ، 1385 ش ، ص 117 و 118 ) .
3 - 1 - 2 - 5 . نقد و بررسى آراء مفسران
يكى از موارد استفاده از سياق نقد و بررسى آراء مفسران است . علامه در تفسير خود در موارد بسيارى به نقد و بررسى آراء مفسران پيش از خود مىپردازد . وى در تفسير آيه
( إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ وَ لا يَرْضى لِعِبادِهِ الْكُفْرَ وَ إِنْ تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ )
( زمر : 7 ) كلام زمخشرى را كه كلمه « لعباده »