تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 47

مساهمون:

ص٤٧
در موارد مشابه سعى دارند تفسيرى متناسب با اسلوب كلى قرآن ارائه دهند ، مطمئنا چنين تفسيرى هماهنگ با سياق خواهد بود . آيت الله معرفت از اين نوع سياق به سياق عام تعبير مىنمايند ( معرفت ، 1383 ش ، ج 1 ، ص 70 ) و با استناد به واژه‌هاى « متشابها » و « مثانى » در آيه :
( اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتاباً مُتَشابِهاً مَثانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَ قُلُوبُهُمْ إِلى ذِكْرِ اللَّهِ ذلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ )
( زمر : 23 ) نتيجه مىگيرند كه آيات قرآن از نظر لحن و اسلوب و سياق شبيه به هم بوده و هيچ اختلافى با هم ندارند و تعبير « مَثانِى » نيز حاكى از انعطاف برخى آيات به بعضى ديگر است ؛ به گونه اى كه برخى از آن‌ها شاهد برخى ديگر است ( معرفت ، 1383 ش ، ج 1 ، صص 70 - 74 ) . با توجه به سخن مفسران و صاحب نظران ، فهم اسلوب و سبك ادبى قرآن كريم از مبانى و اصولى است كه در هنگام استفاده از سياق بايد به آن توجه شود .

3 - 1 - 1 - 3 فهم اغراض اساسى سوره‌هاى قرآن كريم

هر يك از سوره‌هاى قرآن كريم غرض و هدف واحدى را دنبال مىكنند . فهم مفسر در تفسير و برداشت از آيات بايد هماهنگ و متناسب با هدف اساسى سوره باشد . يكى از محققان حوزه علوم قرآن ، تلاش براى كشف اهداف و مقاصد سوره‌ها را بهترين راه براى فهم معانى آيات مىداند . او معتقد است : « هر سوره‌اى از سور قرآن كريم داراى جان و روحى است كه در كالبد آيات آن سوره جريان دارد و اين روح بر مبانى ، و احكام و اسلوب آن سوره داراى سلطه و إشراف است . معانى و مفاهيم قرآن كريم بايد از اين منظر و روش نگريسته شود . اين روش براى مطالعه و بررسى قرآن كريم سودمندتر از آن است كه آيات آن يكى پس از ديگرى مورد مطالعه و بررسى قرار گيرد . اگر كسى جمله‌ها و آيات و يا كلمات و يا احياناً حروف آنها را نيز مورد مطالعه و بررسى قرار دهد تا از رهگذر چنين مطالعه
اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 47 | زهرا قاسم نژاد / نصر الله شاملى / محمد رضا ستوده نيا