تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 432

مساهمون:

ص٤٣٢
« و بهشتيان ، دوزخيان را آواز مىدهند كه : « ما آنچه را پروردگارمان به ما وعده داده بود درست يافتيم آيا شما [ نيز ] آنچه را پروردگارتان وعده كرده بود راست و درست يافتيد ؟ » مىگويند : « آرى . » پس آواز دهنده‌اى ميان آنان آواز درمىدهد كه : « لعنت خدا بر ستمكاران باد » . واژه « أَن لَّعْنَةُ » به دو وجه « أَن لَّعْنَةُ » و « أَنَّ لَّعْنَةَ » قرائت شده است : الف . قرائت مشهور آيه « أَن لَّعْنَةُ » به تخفيف « أن » و رفع « لَّعْنَةُ » است ( مكى بن ابى طالب ، بى تا ، ص 203 ) . در اعراب قرائت مشهور دو وجه بيان شده است : 1 . حرف « أَن » مخفف از « أَن » مثقله است و اسم آن ضمير شأن يا قصه محذوف و خبر آن جمله « لَّعْنَةُ اللّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ » است ( كرمانى ، 1422 ق ، ص 178 ) . 2 . حرف « أن » تفسيريه به معناى « أى » باشد و در اين صورت جمله بعد مبتدا و خبر است ( سمين حلبى ، بى تا ، ج 5 ، ص 326 ) مستند قرائت مشهور سياق آيات است ؛ زيرا در آيه قبل
« لَقَدْ جاءَتْ رُسُلُ رَبِّنا بِالْحَقِّ وَ نُودُوا أَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ أُورِثْتُمُوها بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ »
( اعراف : 43 ) و آيه بعد
« وَ نادَوْا أَصْحابَ الْجَنَّةِ أَنْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ لَمْ يَدْخُلُوها وَ هُمْ يَطْمَعُونَ »
( اعراف : 46 ) قراء بدون اختلاف « أن » را مخففه قرائت كرده اند ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 283 ) . ب . حمزه ، كسايى ، ابن كثير ، و ابن عامر « أَنَّ لَّعْنَةَ » به تشديد نون « أَنَّ » و نصب « لَّعْنَةَ » خوانده اند ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 269 ) . در اين وجه از قرائت « أنَّ » از حروف مشبهة بالفعل است و كلمه « لَّعْنَةَ » اسم آن و منصوب و « عَلَى الظَّالِمِينَ » خبر و محلا مرفوع است . دليل قرائت به تشديد اين است كه در حروف مشبهة بالفعل اصل با تشديد است و تخفيف عدول از اصل است ( ابن ابى مريم ، 1414 ق ، ج 2 ، ص 529 ) . تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء واژه « أَن لَّعْنَةُ » را به دو وجه « أَن لَّعْنَةُ » و « أَنَّ لَّعْنَةَ » قرائت كرده اند . قرائت مشهور هماهنگ با سياق آيات است كه حرف « أَن » در آن‌ها به صورت مخفف قرائت شده است .
اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 432 | زهرا قاسم نژاد / نصر الله شاملى / محمد رضا ستوده نيا