آيات پرداخته شود و اصل اولى آن است كه ترتيب فعلى ، همان ترتيب نزول است مگر خلاف آن ثابت شود ( مؤدب ، 1386 ش ، ص 268 ) .
2 - 1 - 5 - 3 . وحدت ساختارى
هرگاه در يك آيه ، وحدت موضوع و وحدت صدور مسلم باشد ، آنچه بايد احراز و اثبات شود ، وحدت ساختارى است . مثلًا در آيه
( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِيلًا )
( نساء : 59 ) موضوع اطاعت از خدا و پيامبر صلى الله عليه وآله و اولى الامر است . اكنون با استناد به اصل يگانگى حكم معطوف و معطوف عليه و عطف شدن اولى الأمر بر رسول ، وحدت ساختارى نيز اثبات مىشود ، در نتيجه آيه بر عصمت اولى الامر دلالت مىكند . بنابراين سياق زمانى مىتواند به عنوان قرينه باشد كه وحدت ساختارى بين آيات مسلم باشد . وحدت ساختارى آيات مستلزم فهم روابط نحوى است . ضمير ، ظرف ، اسم موصول ، تعليل ، استفهام ، استثناء و عطف و . . . از دلايل اتصال و ارتباط اجزاى كلام است .
نتيجه
لغت پژوهان معانى متعددى براى واژه « سياق » ذكر كرده اند . بيشتر تعريفها و كاربردهاى اين واژه در كلام عرب بر محور توالى ، تتابع و ارتباط و پيوستگى دور مىزند . سير تطور اين واژه نشان مىدهد ، در قرن ششم ، زمخشرى براى اولين بار ، عبارت « سياق كلام » را به كار مىبرد و مراد از سياقِ كلام را پى در پى و منظم آمدن كلام مىداند و اين استعمال را از معانى مجازى « سياق » بر مىشمرد . تعريف بيشتر علماى علوم قرآن و مفسران از سياق ، هماهنگ با معناى لغوى است ؛ زيرا سياق را قرينه پيوسته لفظى مىدانند . در اين پژوهش نيز سياق بر مبناى قرائن پيوسته لفظى تعريف شده است و مراد از سياق ، تتابع مفردات ، جملات و آياتى است كه داراى انسجام و ارتباط معنايى و محتوايى در بستر ارتباط لفظى و ساختارى هستند . علاوه بر اين كه اين تعريف با معناى لغوى واژه و استعمال قرآن پژوهان و مفسران تناسب بيشترى دارد ، با زمينه بحث نيز هماهنگ است ؛ زيرا هدف از طرح موضوع سياق ، بررسى اثر آن در اختيار وجوه قراءات است