تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 42

مساهمون:

ص٤٢
بُيُوتِكُنَّ وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِيَّةِ الْأُولى وَ أَقِمْنَ الصَّلاةَ وَ آتِينَ الزَّكاةَ وَ أَطِعْنَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ )
استناد مىكند زيرا لحن ابتداى آيه تشديد ، تكليف و توجه دادن به مسؤوليت است در حالى كه لحن آيه تطهير
( إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً )
لحن تكريم و تشريف است ( طباطبايى ، 1417 ق ، ج 16 ، ص 310 ) ، در نتيجه سياق اين دو آيه ثابت نيست تا به علت هم سياق بودن عصمت به زنان پيامبر نسبت داده شود .

2 - 1 - 5 - 2 . وحدت موضوعى

شرط دوم براى تحقق سياق جملات و آيات ، ارتباط موضوعى و مفهومى آن‌ها با يكديگر است ؛ زيرا اگر جمله‌ها تناسب محتوايى نداشته و پيرامون مسايل مختلف سخن گفته باشند ، چنين سياقى برقرار نخواهد بود . ملاك قرينه بودن سياق ، معقول نبودن صدور جمله‌هاى ناهمگون و نامتناسب از گوينده دانا در مجلس واحد است . اين ملاك تنها در جمله‌هايى تحقق مىپذيرد كه همه آن‌ها درباره موضوع واحد و براى افاده مطلب واحدى باشند . براى مثال اگر يك يا چند جمله معترضه بين جمله‌هاى ديگر قرار گيرد ، نمىتوان به لحاظ سياق ، در معناى ظاهر جمله‌هاى معترضه تصرف كرده و آن‌ها را بر معنايى متناسب با جمله‌هاى قبل و بعد حمل نمود ؛ زيرا بين جمله‌هاى معترضه و ديگر جمله‌ها ارتباط موضوعى وجود ندارد ( رجبى ، 1387 ش ، ص 109 ) مانند آيات 64 و 65 سوره مباركه مريم كه از سياق آيات ماقبل و مابعد جدا هستند و آيات 16 تا 19 سوره قيامت كه به صورت جمله‌هاى معترضه در بين آياتى كه به قيامت مربوط است ، واقع شده است ( طباطبايى ، 1417 ق ، ج 20 ، ص 109 ) . از اين رو به نظر مىرسد ، قاعده سياق تنها به آيات و سوره‌هايى كه وحدت صدورى دارند ، اختصاص ندارد و در ديگر موارد نيز كه آيات از نظر موضوع ، همسان و در كنار هم آمده ، قابل استناد است ؛ زيرا اصل كلى آن است كه جز در موارد اندك ، همه آيات از منشأ واحد برخوردارند و داراى انسجام محتوايى و بر اساس ترتيب فعلى ، توقيفى هستند يا طبق همان ترتيب نزول است . آيت الله معرفت بر اين نظرند و معتقدند : لازم است در تمام آيات بر اساس اصالة السياق به تفسير