تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 420

مساهمون:

ص٤٢٠
1420 ق ، ج 9 ، ص 205 ) . پس بنابر قرائت به وجه جمع مراد از « عِبَادَه » همه انبياء هستند سپس خداوند متعال در
« وَ يُخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِنْ دُونِهِ »
پيامبر را مورد خطاب قرار مىدهد ( ابن ابى مريم ، 1414 ق ، ج 3 ، ص 1113 ؛ مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 239 ) . تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء واژه « عَبْدَهُ » را به دو وجه « عَبْدَهُ » و « عِبَادَه » قرائت كرده اند . سياق جملات قرينه اى بر تقويت قرائت مشهور است . 20 .
( إِلَيْهِ يُرَدُّ عِلْمُ السَّاعَةِ وَ ما تَخْرُجُ مِنْ ثَمَراتٍ مِنْ أَكْمامِها وَ ما تَحْمِلُ مِنْ أُنْثى وَ لا تَضَعُ إِلَّا بِعِلْمِهِ وَ يَوْمَ يُنادِيهِمْ أَيْنَ شُرَكائِي قالُوا آذَنَّاكَ ما مِنَّا مِنْ شَهِيدٍ )
( فصلت : 47 ) « دانستن هنگام رستاخيز فقط منحصر به اوست ، و ميوه‌ها از غلافهايشان بيرون نمىآيند و هيچ مادينه‌اى بار نمىگيرد و بار نمىگذارد مگر آنكه او به آن علم دارد . و روزى كه [ خدا ] آنان را ندا مىدهد : « شريكان من كجايند ؟ » مىگويند : « با بانگ رسا به تو مىگوييم كه هيچ گواهى از ميان ما نيست » . واژه « ثَمَرَاتٍ » به دو وجه « ثَمَرَاتٍ » و « ثَمَرَةٍ » قرائت شده است : الف . قرائت مشهور آيه « ثَمَرَاتٍ » به وجه جمع است ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 367 ) . دليل قرائت به جمع ، خط مصاحف است كه واژه « ثَمَرَاتٍ » با تاء نوشته شده است . همچنين واژه « ثَمَرَاتٍ » در ديگر آيات
« أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجْنا بِهِ ثَمَراتٍ مُخْتَلِفاً أَلْوانُها »
( فاطر : 27 ) به وجه جمع خوانده شده است ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 638 ) . برخى معتقدند چون مراد از « ثَمَرَاتٍ » در اين آيه شريفه همه انواع « ثَمَرَاتٍ » است ، پس بايد به لفظ جمع ذكر شود ( ابن ابى مريم ، 1414 ق ، ج 3 ، ص 1135 ) . ب . ابن كثير ، حمزه ، كسايى ، ابوعمرو و شعبه « ثَمَرَةٍ » به وجه مفرد خوانده اند ( دانى ، 1930 م ، ص 194 ) . طرفداران قرائت به وجه مفرد به دلايل ذيل استناد مىكنند : 1 . « الثمرة » اسم جنسى است كه با وجود مفرد بودن بر جمع نيز دلالت مىكند . 2 . كلمه « أُنثَى » مفرد است و با واژه « ثَمَرَةٍ » به وجه مفرد تناسب بيشترى دارد ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 249 ) .
اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 420 | زهرا قاسم نژاد / نصر الله شاملى / محمد رضا ستوده نيا