تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 392

مساهمون:

ص٣٩٢
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء واژه « حَافِظًا » را به دو وجه « حَافِظًا » و « حِفظاً » قرائت كرده اند . منابع احتجاج قراءات سياق را مؤيد هر دو وجه مىدانند ؛ اما به نظر مىرسد قرائت « حَافِظًا » با توجه به سياق استوارتر است ؛ زيرا خداوند حافظ است نه حفظ . در حقيقت حفظ يكى از افعال خداوند است مانند رحمت . در ادامه آيه نيز فرموده است « ارحم الراحمين » و لفظ « راحم » به كار برده شده است كه اين واژه با « حافظا » تناسب دارد و از طرفى قرائت مشهور داراى معناى روشنى است . 13 .
( أَ كانَ لِلنَّاسِ عَجَباً أَنْ أَوْحَيْنا إِلى رَجُلٍ مِنْهُمْ أَنْ أَنْذِرِ النَّاسَ وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ قالَ الْكافِرُونَ إِنَّ هذا لَساحِرٌ مُبِينٌ )
( يونس : 2 ) « آيا براى مردم شگفت‌آور است كه به مردى از خودشان وحى كرديم كه : مردم را بيم ده و به كسانى كه ايمان آورده‌اند مژده ده كه براى آنان نزد پروردگارشان سابقه نيك است ؟ كافران گفتند : « اين [ مرد ] قطعاً افسونگرى آشكار است » . واژه « لَسَاحِرٌ » به دو وجه « لَسَاحِرٌ » و « لسحر » قرائت شده است : الف . قرائت مشهور آيه « لَسَاحِرٌ » بر وزن فاعل است ( مكى بن ابى طالب ، بى تا ، ص 218 ) . استناد قرائت مشهور به سياق جملات است ؛ زيرا در جمله قبل مىفرمايد :
« أَنْ أَوْحَيْنا إِلى رَجُلٍ مِنْهُمْ أَنْ أَنْذِرِ النَّاسَ »
بنابراين با توجه به جمله قبل مراد از « إِنَّ هَذَا » پيامبر ( ص ) است ؛ پس قرائت « لَسَاحِرٌ » بر وزن فاعل با سياق جملات هماهنگ است ( ابن خالويه ، 1421 ق ، ص 179 ) ب . ابوعمرو ، ابن عامر و نافع « لسحر » خوانده اند ( ابن خلف ، 1405 ق ، ص 104 ) . در قرائت بدون الف مراد از « لسحر » قرآن كريم است . طرفداران اين وجه قرائى معتقدند : واژه « سحر » دلالت بر « ساحر » نيز دارد زيرا فعل از فاعل صادر مىشود ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 327 ) . تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء كلمه « لَسَاحِرٌ » را به دو وجه « لَسَاحِرٌ » و « لسحر » قرائت كرده اند . منابع احتجاج قراءات ، قرائت مشهور « لَسَاحِرٌ » را هماهنگ با سياق جملات مىدانند . مفسران قرآن كريم نيز هر دو وجه قرائت را صحيح و به يك معنا دانسته اند ؛