ب . ساير قراء « مُنزَل » با تخفيف قرائت كرده اند ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 197 ) . قرائت « مُنزَل » با تخفيف اسم مفعول از باب افعال است . طرفداران اين وجه از قرائت سياق جملات را علت اختيار قرائت خود مىدانند ؛ زيرا در جمله قبل واژه « أَنَزَلَ » قرار گرفته كه فعل ماضى از باب افعال است و در ادادمه آيه نيز اگر « مُنزَل » قرائت شود ؛ اسم مفعول نيز از باب افعال خواهد بود و تناسب لفظى دو جمله رعايت مىشود .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء واژه « مُنَزَّلٌ » را در اين آيه به دو وجه « مُنَزَّلٌ » و « مُنزَل » قرائت كرده اند . هر دو واژه به يك معناست تنها در قرائت بدون تشديد بين دو لفظ « مُنزَل » و « أَنَزَلَ » تناسب ديده مىشود ؛ زيرا هر دو از باب افعال هستند . بنابراين سياق جملات مؤيد قرائت « مُنزَل » است .
11 .
( إِنَّا أَنْشَأْناهُنَّ إِنْشاءً )
( نبأ : 35 )
« در آنجا نه بيهودهاى شنوند ، و نه [ يكديگر را ] تكذيب [ كنند » .
واژه « كِذَّابًا » به دو وجه « كِذَّابًا » و « كِذَابَاً » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « كِذَّابًا » با تشديد ذال است ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 397 ) واژه « كِذَّابًا » مصدر فعل « كَذَّبَ » به معناى « تكذيب كردن » است . يعنى يكديدگر را تكذيب نمىكنند . طرفداران قرائت مشهور به اجماع قراء بر قرائت « كِذَّابًا » در آيه
« وَ كَذَّبُوا بِآياتِنا كِذَّاباً »
( نبأ : 28 ) استناد مىكنند ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 446 )
ب . كسايى « كِذَابَاً » بدون تشديد قرائت كرده است ( دانى ، 1930 م ، ص 219 ) . « كِذَابَاً » مصدر « كَذِبَ » مانند « كتاب » مصدر « كَتِبَ » و به معناى دروغ گفتن است . يعنى به يكديگر دروغ نمىگويند . ابوعبيد مىگويد : « الكِذَابُ مخفف مصدر المكاذبة » ( ابوعبيده ، 1374 ق ، ج 2 ، ص 283 ) . قرائت كسايى هماهنگ با پايان آيات است . از آيه
« وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ كِتاباً »
( نبأ : 29 ) پايان آيات به تخفيف قرائت شده است و قرائت « كِذَابَاً » به تخفيف هماهنگ با سياق آيات از لحاظ واژه پايانى است ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 747 ) .