اللَّهِ » را علت اختيار قرائت به ياء مىدانند ( ابن خالويه ، 1421 ق ، ص 325 ) . مكى به همين علت قرائت مشهور را اختيار مىكند ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 268 ) .
ب . ابن عامر ، حمزه و كسايى « لِنَجْزِى » با نون خوانده اند ( ابن جزرى ، 1404 ق ، ص 180 ) . قرائت « لِنَجْزِى » با نون خبر خداوند متعال از خود به وجه متكلم مع الغير است . دليل طرفداران قرائت « لِنَجْزِى » آيه
« ذلِكَ جَزَيْناهُمْ بِما كَفَرُوا وَ هَلْ نُجازِي إِلَّا الْكَفُورَ »
( سبأ : 17 ) است ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 660 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « لِيَجْزِى » را به دو وجه « لِيَجْزِى » و « لِنَجْزِى » قرائت كرده اند . قرائت مشهور هماهنگ با سياق جملات است .
27 .
( أُولئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ ما عَمِلُوا وَ نَتَجاوَزُ عَنْ سَيِّئاتِهِمْ فِي أَصْحابِ الْجَنَّةِ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِي كانُوا يُوعَدُونَ )
( احقاف : 16 )
« اينانند كسانى كه بهترينِ آنچه را انجام دادهاند از ايشان خواهيم پذيرفت و از بديهايشان درخواهيم گذشت در [ زمره ] بهشتيانند [ همان ] وعده راستى كه بدانان وعده داده مىشده است » .
فعل « نَتَقَبَّلُ » و « نَتَجاوَزُ » به دو وجه « نَتَقَبَّلُ » « نَتَجاوَزُ » و « يُتَقَبَّلُ » « يُتَجاوَزُ » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « نَتَقَبَّلُ » و « نَتَجاوَزُ » با نون است ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 373 ) . قرائت با نون خبر خداوند متعال از خود است . طرفداران قرائت مشهور به آيه
« وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ إِحْساناً حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهاً وَ وَضَعَتْهُ كُرْهاً وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً حَتَّى إِذا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ بَلَغَ أَرْبَعِينَ »
( احقاف : 15 ) استناد مىكنند كه فعل « وَصَّيْنَا » به وجه متكلم مع الغير آمده است ( سالم محيسن ، 1408 ق ، ج 3 ، ص 244 ) . بنابراين سياق آيات مؤيد قرائت مشهور است .
ب . ابن كثير ، ابن عامر ، ابوعمرو ، نافع و شعبه « يُتَقَبَّلُ » و « يُتَجاوَزُ » قرائت كرده اند ( اهوازى ، 2002 م ، ص 331 ) . فعل « يُتَقَبَّلُ » فعل مضارع مجهول است و كلمه « أَحْسَنُ » نائب فاعل و مرفوع است . مستند قراء در اختيار قرائت با ياء و به وجه مجهول استعمال فعل « قَبل » در آيات
« إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْ أَحَدِهِمْ »
( آل عمران : 91 ) و
« لَنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ