تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 331

مساهمون:

ص٣٣١
بحث از موضوع واحدى سخن مىگويند ، قرائت مشهور هماهنگ با سياق آيات خواهد بود . مكى هماهنگى اين وجه با سياق را علت اختيار قرائت با ياء مىداند ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 49 ) . ب . ابوعمرو و ابن كثير « نُخْسِفَ » ، « نُرْسِلَ » ، « نُعِيدَكُمْ » ، « فَنُرْسِلَ » و « فَنُغْرِقَكُم » با نون خوانده اند ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 308 ) . قرائت با نون خبر خداوند متعال از خود است و هماهنگ با جمله پايانى
« ثُمَّ لا تَجِدُوا لَكُمْ عَلَيْنا بِهِ تَبِيعاً »
است ؛ زيرا در اين جمله ضمير « نا » به كار رفته است ، برخى افعال در دو آيه را با نون خوانده اند تا هماهنگ با سياق جملات و آيات باشد ( كرمانى ، 1422 ق ، ص 250 ؛ ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 406 ) . قرطبى اين وجه قرائى را تعظيم خداوند متعال مىداند ( قرطبى ، 1364 ش ، ج 11 ، ص 293 ) . تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء افعال « يَخْسِفَ » ، « يُرْسِلَ » ، « يُعِيدَكُمْ » ، « فَيُرْسِلَ » ، و « فَيُغْرِقَكُم » را در اين دو آيه به وجه غائب و متكلم مع الغير قرائت كرده اند . در هر دو قرائت فعل به خداوند متعال اسناد داده مىشود و معنا يكى است . منابع احتجاج قراءات سياق را مستند قرائت هر دو وجه مىدانند . سياق آيات مؤيد قرائت مشهور و سياق جملات و آيات مؤيد قرائت ابن كثير و ابوعمرو است . 30 .
( أَ فَلَمْ يَرَوْا إِلى ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِنْ نَشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفاً مِنَ السَّماءِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِكُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ )
( سبأ : 9 ) « آيا به آنچه - از آسمان و زمين - در دسترسشان و پشت سرشان است ننگريسته‌اند ؟ اگر بخواهيم آنان را در زمين فرو مىبريم ، يا پاره‌سنگهايى از آسمان بر سرشان مىافكنيم . قطعاً در اين [ تهديد ] براى هر بنده توبه‌كارى عبرت است » . افعال « نَّشَأْ » و « نَخْسِفْ » و « نُسْقِطْ » به دو وجه « نَّشَأْ » « نَخْسِفْ » « نُسْقِطْ » و « يَّشَأْ » « يَخْسِفْ » « يُسْقِطْ » قرائت شده است : الف . قرائت مشهور آيه « نَّشَأْ » و « نَخْسِفْ » و « نُسْقِطْ » با نون است ( ابن الباذش ، 1403 ق ، ج 2 ، ص 738 ) . قرائت مشهور خبر خداوند متعال از خود به وجه متكلم مع الغير است . قرائت با