تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 327

مساهمون:

ص٣٢٧
« آنچه پيش شماست تمام مىشود و آنچه پيش خداست پايدار است ، و قطعاً كسانى را كه شكيبايى كردند به بهتر از آنچه عمل مىكردند ، پاداش خواهيم داد » . فعل « لَنَجْزِيَنَّ » به دو وجه « لَنَجْزِيَنَّ » و « لَيَجْزِيَنَّ » قرائت شده است : الف . قرائت مشهور آيه « لَنَجْزِيَنَّ » با نون است ( دمياطى ، 1407 ق ، ص 280 ) . قرائت با نون خبر خداوند متعال از خود به لفظ متكلم است و هماهنگ با سياق آيه بعد
« مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ »
( نحل : 97 ) است ؛ زيرا فعل « لَنَجْزِيَنَّهُمْ » در آيه بعد به وجه تكلم آمده است ( ابن خالويه ، 1421 ق ، ص 212 ) . اين وجه قرائى با توجه به جمله قبل التفات از غيبت به تكلم است ( سالم محيسن ، 1408 ق ، ج 2 ، ص 332 - 333 ) . ب . ابوعمرو ، حمزه ، كسايى و نافع « لَيَجْزِيَنَّ » با ياء خوانده اند ( ابن جزرى ، بى تا ، ص 304 ) . قرائت با ياء خبر از خداوند متعال به وجه غائب است . مستند قرائت با ياء سياق جملات است ؛ زيرا جمله قبل « وَمَا عِندَ اللّهِ بَاقٍ » به وجه غائب از خداوند متعال خبر مىدهد ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 393 - 394 ) . تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : فعل « لَنَجْزِيَنَّ » به دو وجه « لَنَجْزِيَنَّ » و « لَيَجْزِيَنَّ » قرائت شده است . سياق آيات مؤيد قرائت مشهور « لَنَجْزِيَنَّ » و سياق جملات مؤيد قرائت « لَيَجْزِيَنَّ » است . 26 .
( قُلْ لِلَّذِينَ آمَنُوا يَغْفِرُوا لِلَّذِينَ لا يَرْجُونَ أَيَّامَ اللَّهِ لِيَجْزِيَ قَوْماً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ )
( جاثيه : 14 ) « به كسانى كه ايمان آورده‌اند بگو تا از كسانى كه به روزهاى [ پيروزىِ ] خدا اميد ندارند درگذرند ، تا [ خدا هر ] گروهى را به [ سبب ] آنچه مرتكب مىشده‌اند به مجازات رساند » . فعل « لِيَجْزِى » به دو وجه « لِيَجْزِى » و « لِنَجْزِى » قرائت شده است : الف . قرائت مشهور آيه « لِيَجْزِى » با ياء است ( ابن مجاهد ، 1988 م ، ص 594 ) . قرائت « لِيَجْزِى » خبر از خداوند متعال به وجه غائب است : « يجزِى الله قوماً » . طرفداران قرائت مشهور به سياق جملات استناد نموده اند و ذكر واژه « الله » در جمله قبل « يَغْفِرُوا لِلَّذِينَ لا يَرْجُون أَيَّامَ