ب . حمزه و كسايى « يَكْتَلْ » با ياء قرائت كرده اند ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 295 ) . قرائت با ياء تنها شامل بنيامين مىشود يعنى برادرمان را با ما بفرست تا او نيز پيمانه گيرد . برخى علت قرائت با ياء را واژه « أَخَانَا » در جمله
« فَأَرْسِلْ مَعَنا أَخانا »
مىدانند يعنى « ارسله معنا يكتل حِملَه كما نكتال نحن أحمالنا » ( ابن ابى مريم ، 1414 ق ، ج 2 ، ص 683 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « نَكْتَلْ » را به دو وجه « نَكْتَلْ » و « يَكْتَلْ » قرائت كرده اند . منابع احتجاج قراءات مستند هر دو وجه را سياق مىدانند . به نظر مىرسد سياق جملات و آيات همان گونه كه در متن بيان شد ، قرينه اى بر تقويت قرائت مشهور است . با توجه به سياق و روند كلى جملات و آيات مىتوان گفت : بردران يوسف پس از بازگشت در صدد بيان علت محروم شدن از كيل به علت غياب برادرشان بنيامين هستند تا پدر اجازه همراهى بنيامين با آنان را بدهد ؛ بنابراين از ابتداى بازگشت ، سخنشان با ضماير جمع شروع مىشود :
« فَلَمَّا رَجَعُوا إِلى أَبِيهِمْ قالُوا يا أَبانا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ » ،
« وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ »
و
« قالُوا يا أَبانا ما نَبْغِي هذِهِ بِضاعَتُنا رُدَّتْ إِلَيْنا وَ نَمِيرُ أَهْلَنا وَ نَحْفَظُ أَخانا وَ نَزْدادُ كَيْلَ بَعِيرٍ »
با توجه به جملات و آيات قبل و بعد از عبارت « فَأَرْسِلْ مَعَنَا أَخَانَا نَكْتَلْ » اگر فعل « نَكْتَلْ » با نون قرائت شود هماهنگ با سياق كلى كلام خواهد بود .
23 .
( وَ فِي الْأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجاوِراتٌ وَ جَنَّاتٌ مِنْ أَعْنابٍ وَ زَرْعٌ وَ نَخِيلٌ صِنْوانٌ وَ غَيْرُ صِنْوانٍ يُسْقى بِماءٍ واحِدٍ وَ نُفَضِّلُ بَعْضَها عَلى بَعْضٍ فِي الْأُكُلِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ )
( رعد : 4 )
« و در زمين قطعاتى است كنار هم ، و باغهايى از انگور و كشتزارها و درختان خرما ، چه از يك ريشه و چه از غير يك ريشه ، كه با يك آب سيراب مىگردند ، و [ با اين همه ] برخى از آنها را در ميوه [ از حيث مزه و نوع و كيفيت ] بر برخى ديگر برترى مىدهيم . بى گمان در اين [ امر نيز ] براى مردمى كه تعقّل مىكنند دلايل [ روشنى ] است » .
فعل « نُفَضِّلُ » به دو وجه « نُفَضِّلُ » و « يُفَضِّلُ » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « نُفَضِّلُ » با نون است ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 297 ) . « نُفَضِّلُ » فعل مضارعى است كه به خداوند متعال اسناد داده مىشود . مستند قراء در قرائت « نُفَضِّلُ » به