تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 304

مساهمون:

ص٣٠٤
« فَهُوَ خَيْرٌ لُّكُمْ » است . طرفداران اين وجه از قرائت ، جزم را با معناى جمله هماهنگ دانسته و مىگويند : « الجزم أولى ليخلص معنى الجزاء ، ويعلم بأن تكفير السيئات إنما هو ثواب للمتصدق على صدقته وجزاء له ، وإذ رفع الفعل احتمل أن يكون غير مجازاة ، وكان الجزم أبين المعنيين » ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 148 ) . تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « يُكَفِّرُ » را به سه وجه « يُكَفِّرُ » ، « نُكَفِّرُ » و « نُكَفِّرْ » خوانده اند . قرائت « يُكَفِّرُ » با ياء هماهنگ با سياق جمله و قرائت « نُكَفِّرْ » به جزم هماهنگ با معنا و غرض آيه است . بيشتر مفسران وجوه قرائى مختلف فعل « يُكَفِّرُ » را مورد بررسى قرار داده و معتقدند قرائت « نُكَفِّرْ » برتر است . طبرى قرائت « نُكَفِّرْ » را اختيار نموده و مىگويد : « قرائت به جزم صراحتا بيان مىدارد كه تكفير سيئات پاداش فردى است كه به صورت مخفى صدقه داده است : « إن تخفوها وتؤتوها الفقراء نكفِّر عنكم » ؛ اما قرائت رفع داراى دو احتمال است : الف . تكفير سيئات پاداش صدقه دهنده است . ب . تكفير سيئات مختص صدقه دهندگان نيست و خداوند هر كدام از بندگان صالحش را كه بخواهد سيئاتشان را مىپوشاند » ( طبرى ، 1412 ق ، ج 3 ، ص 62 - 63 ) . قرطبى و ابن عطيه نيز قرائت « نُكَفِّرْ » را فصيح ترين وجه دانسته اند ؛ زيرا جزاى صدقه دهنده اى كه صدقه اش مخفى باشد ، تكفير سيئات است ( قرطبى ، 1364 ش ، ج 3 ، ص 335 ؛ ابن عطيه ، 1422 ق ، ج 1 ، ص 336 ) . 2 .
( يَوْمَ يَجْمَعُكُمْ لِيَوْمِ الْجَمْعِ ذلِكَ يَوْمُ التَّغابُنِ وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ وَ يَعْمَلْ صالِحاً يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيِّئاتِهِ وَ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها أَبَداً ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ )
( تغابن : 9 ) « روزى كه شما را براى روز گردآورى ، گرد مىآورد ، آن [ روز ] ، روز حسرت [ خوردن ] است ، و هر كس به خدا ايمان آورده ، و كار شايسته‌اى كرده باشد ، بديهايش را از او بسترد ، و او را در بهشتهايى كه از زير [ درختان ] آن جويبارها روان است درآورد . در آنجا بمانند . اين است همان كاميابى بزرگ » . فعل « يُكَفِّر » و « يُدْخِلْهُ » به دو وجه « يُكَفِّر » « يُدْخِلْهُ » و « نُكَفِّر » « نُدْخِلْهُ » قرائت شده است :
اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 304 | زهرا قاسم نژاد / نصر الله شاملى / محمد رضا ستوده نيا