تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 273

مساهمون:

ص٢٧٣
ج . ابن عامر « يَتَذَكَّرون » با ياء غيبت قرائت كرده است ( دمياطى ، 1407 ق ، ص 222 ) . قرائت ابن عامر خبر به وجه غائب و التفات از خطاب به غائب است . مستند ابن عامر رسم الخط مصحف شام است كه در آن با ياء نوشته شده است ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 280 ) . تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل را به دو وجه خطاب « تَذَكَّرُونَ » و « تَذَّكَّرُونَ » و يك وجه غائب « يَتَذَكَّرون » قرائت كرده اند . قرائت با تاء هماهنگ با سياق جملات قبل است كه به وجه خطاب سخن مىگويد . بنابراين سياق جملات مرجح قرائت با تاء است . 49 .
( وَ ما يَسْتَوِي الْأَعْمى وَ الْبَصِيرُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ لَا الْمُسِيءُ قَلِيلًا ما تَتَذَكَّرُونَ )
( غافر : 58 ) « و نابينا و بينا يكسان نيستند ، و كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‌اند [ نيز ] با [ مردم ] بدكار [ يكسان ] نيستند چه اندك پند مىپذيريد » . فعل « تَتَذَكَّرُونَ » به دو وجه « تَتَذَكَّرُونَ » و « يَتَذَكَّرُونَ » قرائت شده است : الف . قرائت مشهور آيه « تَتَذَكَّرُونَ » با تاء خطاب است ( ابن مجاهد ، 1988 م ، ص 572 ) . قرائت با تاء ، خطاب به كفار است : « قل لهم يا محمد قليلا ما تتذكرون » ( ابن ابى مريم ، 1414 ق ، ج 3 ، ص 1128 ) . البته مىتوان گفت : قرائت با تاء به همه حاضران و غائبان اشاره دارد . ب . ابن كثير ، ابن عامر ، ابوعمرو و نافع « يَتَذَكَّرُونَ » با ياء خوانده اند ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 365 ) . قرائت با ياء خبر از كفار است . دليل طرفداران قرائت « يَتَذَكَّرُونَ » سياق آيات قبل :
« إِنَّ الَّذِينَ يُجادِلُونَ فِي آياتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطانٍ أَتاهُمْ إِنْ فِي صُدُورِهِمْ إِلَّا كِبْرٌ ما هُمْ بِبالِغِيهِ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ »
( غافر : 56 ) و
« لَخَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ أَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ »
( غافر : 57 ) است كه خبر از كفار به وجه غائب است ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 634 ؛ ابن خالويه ، 1421 ق ، ص 316 ) . تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « تَتَذَكَّرُونَ » را به دو وجه « تَتَذَكَّرُونَ » و « يَتَذَكَّرُونَ » قرائت كرده اند . منابع احتجاج قراءات ، قرائت با ياء را هماهنگ با سياق آيات مىدانند .