45 .
( وَ ما هُوَ بِقَوْلِ شاعِرٍ قَلِيلًا ما تُؤْمِنُونَ * وَ لا بِقَوْلِ كاهِنٍ قَلِيلًا ما تَذَكَّرُونَ )
( حاقه : 41 - 42 )
« و آن گفتار شاعرى نيست [ كه ] كمتر [ به آن ] ايمان داريد . و نه گفتار كاهنى [ كه ] كمتر [ از آن ] پند مىگيريد » .
فعل « تُؤْمِنُونَ » و « تَذَكَّرُونَ » به دو وجه « تُؤْمِنُونَ » « تَذَكَّرُونَ » و « يُؤْمِنُونَ » « يَذَكَّرُونَ » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « تُؤْمِنُونَ » و « تَذَكَّرُونَ » با تاء است ( سالم محيسن ، 1389 ق ، ج 2 ، ص 302 ) . قرائت مشهور هماهنگ با سياق آيات قبل
« فَلا أُقْسِمُ بِما تُبْصِرُونَ »
( حاقه : 38 ) و
« وَ ما لا تُبْصِرُونَ »
( حاقه : 39 ) است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 333 ) . مراد از قرائت با تاء مجتمع عرب جاهلى است كه اكثريت آنها ايمان نداشتند . علامه مىگويد : « جمله قَلِيلًا ما تُؤْمِنُونَ توبيخ مجتمع ايشان است ، كه اكثريت آنان ايمان نداشته ، و به جز اندكى از ايشان ايمان نياوردند » ( طباطبايى ، 1417 ق ، ج 19 ، ص 404 )
ب . ابن كثير « يُؤْمِنُونَ » و « يَذَكَّرُونَ » با ياء خوانده است ( دمياطى ، 1407 ق ، ص 423 ) . قرائت با ياء خبر از كفار است ، يعنى « قليلًا ما يؤمن هؤلاء الكفار ؛ وقليلًا ما يتذكر هولاء الكفار » .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « تُؤْمِنُونَ » و « تَذَكَّرُونَ » را به دو وجه « تُؤْمِنُونَ » « تَذَكَّرُونَ » و « يُؤْمِنُونَ » « يَذَكَّرُونَ » قرائت كرده اند . قرائت مشهور با سياق آيات هماهنگ است .
46 .
( وَ قالُوا ما فِي بُطُونِ هذِهِ الْأَنْعامِ خالِصَةٌ لِذُكُورِنا وَ مُحَرَّمٌ عَلى أَزْواجِنا وَ إِنْ يَكُنْ مَيْتَةً فَهُمْ فِيهِ شُرَكاءُ سَيَجْزِيهِمْ وَصْفَهُمْ إِنَّهُ حَكِيمٌ عَلِيمٌ )
( انعام : 139 )
« و گفتند : « آنچه در شكم اين دامهاست اختصاص به مردان ما دارد و بر همسران ما حرام شده است ، و اگر [ آن جنين ] مرده باشد ، همه آنان [ از زن و مرد ] در آن شريكند . به زودى [ خدا ] توصيف آنان را سزا خواهد داد ، زيرا او حكيم داناست » .