تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 254

مساهمون:

ص٢٥٤
خدا صلى الله عليه وآله و ياران ايشان است ؛ پس قرائت « تُظلَمُون » هماهنگ با سياق جملات است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 1 ، ص 393 ) . ب . ابن كثير ، حمزه و كسايى « يُظلَمُون » با ياء قرائت كرده اند ( دمياطى ، 1407 ق ، ص 192 ) . طرفداران اين وجه از قرائت به سياق جملات استناد نموده و مىگويند : جمله قبل
« وَ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقى »
به وجه غائب و خبر از گروهى است كه داراى ايمانى ضعيف اند . همچنين جمله ابتداى آيه
« أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ »
نيز به وجه خبر است ( ابوعلى فارسى ، 1404 ق ، ج 3 ، ص 172 ) ؛ بنابراين سياق جملات مؤيد قرائت « يُظلَمُون » به وجه غائب است . تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « تُظلَمُون » را به دو وجه خطاب « تُظلَمُون » و غائب « يُظلَمُون » تلاوت كرده اند . منابع احتجاج قراءات ، سياق جملات و آيات را مرجح قرائت مشهور دانسته اند . هر چند طرفداران قرائت « يظلَمُون » با ياء نيز به سياق جملات استناد مىكنند . 34 .
( إِذْ قالَ الْحَوارِيُّونَ يا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ أَنْ يُنَزِّلَ عَلَيْنا مائِدَةً مِنَ السَّماءِ قالَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ )
( مائده : 112 ) « و [ ياد كن ] هنگامى را كه حواريون گفتند : « اى عيسى پسر مريم ، آيا پروردگارت مىتواند از آسمان ، خوانى براى ما فرود آوَرَد ؟ » [ عيسى ] گفت : « اگر ايمان داريد از خدا پروا داريد » . عبارت « يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ » به دو وجه « يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ » و « تَستَطِيعُ رَبَّك » قرائت شده است : الف . قرائت مشهور آيه « يَسْتَطِيعُ » با ياء و « رَبُّكَ » به ضم باء است ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 256 ) . فعل « يَسْتَطِيعُ » در اين وجه قرائى فعل مضارع غائب و فاعل « رَبُّكَ » مرفوع است . بنابراين « هَلْ يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ » به معناى « هل يستجيب لك ربك ان سألته ذلك » است . طرفداران اين وجه از قرائت به كلام حضرت عيسى عليه السلام « قَالَ اتَّقُواْ اللّهَ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ » استناد مىكنند ( ابوعلى فارسى ، 1404 ق ، ج 3 ، ص 274 ؛ ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 241 ) . طبرى به دلالت سياق جملات قرائت جمهور را برتر مىداند و مىنويسد : « در اين آيه « إذ » صله « أوحَيتَ » در آيه قبل است و معنا بدين صورت است : « وإذ أوحيت إلى الحواريون أن آمنوا