ب . حمزه و كسايى « تَرَوْاْ » با تاء خوانده اند ( ابن الباذش ، 1403 ق ، ج 2 ، ص 683 ) . قرائت با تاء خطاب به جميع خلق است : « أولم تروا أيها الناس إلى ما خلق الله » ( ابن ابى مريم ، 1414 ق ، ج 2 ، ص 737 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : فعل « يَرَوْاْ » به دو وجه « يَرَوْاْ » و « تَرَوْاْ » قرائت شده است . منابع احتجاج قراءات و برخى از تفاسير قرائت مشهور « يَرَوْاْ » را هماهنگ با سياق آيات مىدانند .
20 .
( أَ لَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ مُسَخَّراتٍ فِي جَوِّ السَّماءِ ما يُمْسِكُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ )
( نحل : 79 )
« آيا به سوى پرندگانى كه در فضاى آسمان ، رام شدهاند ننگريستهاند ؟ جز خدا كسى آنها را نگاه نمىدارد . راستى در اين [ قدرتنمايى ] براى مردمى كه ايمان مىآورند نشانههايى است » .
فعل « يَرَوْاْ » به دو وجه « يَرَوْاْ » و « تَرَوْاْ » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « يَرَوْاْ » با ياء است ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 304 ) . قرائت با ياء خبر از كفار است . مستند قراء در قرائت به وجه غائب سياق آيات
« وَ يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَمْلِكُ لَهُمْ رِزْقاً مِنَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ شَيْئاً وَ لا يَسْتَطِيعُونَ »
( نحل : 73 ) است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 40 )
ب . ابن عامر و حمزه « تَرَوْاْ » با تاء خطاب خوانده اند ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 304 ) . قرائت با تاء خطاب به همه انسان هاست يا مىتوان آن را از باب اضمار قل دانست : « قل لهولاء ا لم تروا » ( قلانسى ، 1404 ق ، ص 404 ) . مستند قراء در قرائت به وجه خطاب سياق آيات است ؛ زيرا آيه قبل
« وَ اللَّهُ أَخْرَجَكُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ لا تَعْلَمُونَ شَيْئاً وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ »
( نحل : 78 ) به وجه خطاب است ( عكبرى ، بى تا ، ج 1 ، ص 232 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « يَرَوْاْ » را به دو وجه « يَرَوْاْ » و « تَرَوْاْ » قرائت كرده اند . منابع احتجاج قراءات سياق آيات را مؤيد هر دو وجه قرائى مىدانند . به نظر مىرسد سياق جملات مؤيد قرائت مشهور است ، زيرا فعل « يُؤْمِنُونَ » در جمله پايانى آيه به وجه غائب بيان شده است .