13 .
( حَتَّى إِذَا اسْتَيْأَسَ الرُّسُلُ وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوا جاءَهُمْ نَصْرُنا فَنُجِّيَ مَنْ نَشاءُ وَ لا يُرَدُّ بَأْسُنا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ )
( يوسف : 110 )
« تا هنگامى كه فرستادگان [ ما ] نوميد شدند و [ مردم ] پنداشتند كه به آنان واقعاً دروغ گفته شده ، يارى ما به آنان رسيد . پس كسانى را كه مىخواستيم ، نجات يافتند ، و [ لى ] عذاب ما از گروه مجرمان برگشت ندارد » .
فعل « فَنُجِّى » به دو وجه « فَنُجِّى » و « فَنُنجِى » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « فَنُجِّى » است ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 296 ) . فعل « فَنُجِّى » فعل ماضى مجهول و جمله « فَنُجِّى مَن نَّشَاء » خبر از سنت خداوند در مورد پيامبران گذشته است . طرفداران قرائت مشهور معتقدند چون قصه مربوط به گذشته است به لفظ ماضى بيان شده است و عطف فعل « كُذِبُواْ » به فعل « فَنُجِّى » مؤيد قرائت به وجه مجهول است ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 367 )
ب . ابن كثير ، ابوعمرو ، حمزه ، كسايى و نافع « فَنُنجِى » قرائت كرده اند ( قلانسى ، 1404 ق ، ص 385 ) . فعل « فَنُنجِى » فعل مضارع مرفوع و معلوم است . در اين وجه قرائى اسناد فعل به خداوند متعال به وجه جمع است و « مَن نَّشَاء » در محل نصب ، مفعول به است . در مصاحف به يك نون نوشته شده است ؛ زيرا نون در جيم اخفاء مىشود . ابوعثمان مىگويد : نون در رسم الخط مصحف با يك نون نوشته مىشود ؛ زيرا كراهت دارد دو حرف مثل هم در كنار هم جمع شود ( ابن خالويه ، 1421 ق ، ص 199 ) . جمله « فَنُنجِى مَن نَّشَاء » خبر از سنتهاى باقيه اى است كه خواهد آمد . قرائت با نون هماهنگ با سياق جملات است كه واژههاى « نَصْرُنَا » و « بَأْسُنَا » به صورت متكلم آمده است همچنين فعل « فَنُنجِى » با فعل « نَّشَاء » در ادامه جمله هماهنگ است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 17 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء قعل « فَنُجِّى » را به دو وجه « فَنُجِّى » و « فَنُنجِى » قرائت كرده اند . قرائت « فَنُجِّى » خبر از سنتهاى گذشته در مورد پيامبران است و قرائت « فَنُنجِى » خبر از سنتهاى باقيه اى است كه خواهد آمد .