شود . فعل « نُسَيِّرُ » به معناى به حركت در آوردن است . در لغت آمده است : « سيرَ تَسْييراً [ سير ] الرجُلَ : آن مرد را به راه انداخت تا برود » ( ابن منظور ، 2005 م ، ماده سير ) . مكى قرائت مشهور را اختيار كرده و آن را هماهنگ با سياق جملات مىداند ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 64 ) . جمله
« وَ حَشَرْناهُمْ فَلَمْ نُغادِرْ مِنْهُمْ أَحَداً »
به وجه تكلم بيان شده و قرائت مشهور با نون نيز هماهنگ سياق جملات خواهد بود ( كرمانى ، 1422 ق ، ص 259 ) .
ب . ابن كثير ، ابوعمرو و ابن عامر « تُسَيَّرُ الجِبَالُ » با تاء و فتح ياء خوانده اند ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 311 ) . در اين وجه از قرائت فعل « تُسَيَّرُ » مجهول و « الجِبَال » نائب فاعل است . طرفداران اين وجه قرائى به آيه
« وَ سُيِّرَتِ الْجِبالُ فَكانَتْ سَراباً »
( نبأ : 20 ) استناد مىكنند ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 419 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « نُسَيِّرُ » را به دو وجه « نُسَيِّرُ » و « تُسَيَّرُ » قرائت كرده اند . منابع احتجاج قراءات ، قرائت مشهور را هماهنگ با سياق جملات مىدانند .
10 .
( وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ مِنْ أَهْلِ الْقُرى أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ لَدارُ الْآخِرَةِ خَيْرٌ لِلَّذِينَ اتَّقَوْا أَ فَلا تَعْقِلُونَ )
( يوسف : 109 )
« و پيش از تو [ نيز ] جز مردانى از اهل شهرها را - كه به آنان وحى مىكرديم - نفرستاديم . آيا در زمين نگرديدهاند تا فرجام كسانى را كه پيش از آنان بودهاند بنگرند ؟ و قطعاً سراى آخرت براى كسانى كه پرهيزگارى كردهاند بهتر است . آيا نمىانديشيد » ؟
فعل « نُّوحِى » به دو وجه « نُّوحِى » و « يُّوحَى » قرائت شده است :
الف . حفص به تنهايى « نُّوحِى » با نون و كسر حاء خوانده است ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 296 ) . فعل مضارع به وجه متكلم مع الغير است . طرفداران قرائت عاصم به روايت حفص سياق جملات را مؤيد قرائت خود دانسته و معتقدند قرائت با نون با جمله قبل : « مَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ » در يك سياق واحدى قرار خواهند گرفت ( ابن خالويه ، 1421 ق ، ص 198 ) .
ب . ساير قراء « يُّوحَى » با ياء و فتح حاء خوانده اند ( دمياطى ، 1407 ق ، ص 268 ) . فعل « يُّوحَى » در اين وجه قرائى فعل مضارع مجهول است . مستند قراء ديگر آيات قرآن مانند
( وَ أُوحِيَ