طبرى معتقد است : قرائت « يَصْرِفْ » به فتح ياء و كسر راء صحيح تر است ؛ زيرا با فعل « فَقَدْ رَحِمَهُ » تناسب بيشترى دارد . و اگر فعل « يُصْرَفْ » به صورت مجهول قرائت شود ، « فَقَدْ رَحِمَهُ » نيز بايد به صورت « فَقَدْ رُحِمَ » خوانده شود تا تناسب و هماهنگى بافت كلام رعايت شود ( طبرى ، 1412 ق ، ج 7 ، ص 103 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء در قرائت فعل « يُصْرَفْ » اختلاف كرده اند و طبرى با توجه به سياق جملات ، قرائت « يَصْرِفْ » به وجه معلوم را اختيار مىكند . علاوه بر سياق جملات كه طبرى مؤيد قرائت به وجه معلوم مىداند ، برخى سياق آيات را نيز مرجح اين وجه از قرائت مىدانند . قرطبى مىگويد : قرائت به فتح ياء و كسر راء اختيار ابوحاتم و ابوعبيد است به دليل آيه قبل كه مىفرمايد :
« قُلْ لِمَنْ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ قُلْ لِلَّهِ »
( انعام : 12 ) ( قرطبى ، 1364 ش ، ج 6 ، ص 397 ) .
5 .
( قالَ فِيها تَحْيَوْنَ وَ فِيها تَمُوتُونَ وَ مِنْها تُخْرَجُونَ )
( اعراف : 25 )
« فرمود : در آن زندگى مىكنيد و در آن مىميريد و از آن برانگيخته خواهيد شد » .
فعل « تُخْرَجُونَ » به دو وجه « تُخْرَجُونَ » و « تَخْرُجُونَ » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « تُخْرَجُونَ » به ضم تاء و فتح راء است ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 267 ) . فعل « تُخْرَجُونَ » فعل مضارع مجهول است . مستند طرفداران قرائت به وجه مجهول آيه :
« ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ تُبْعَثُونَ »
( مؤمنون : 16 ) است كه فعل « تُبْعَثُونَ » به وجه مجهول قرائت شده است ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 280 ) . در واقع فعل به فاعل حقيقى خود اسناد داده شده است ؛ زيرا خروج از قبرها به اراده خداوند متعال است ( ابن ابى مريم ، 1414 ق ، ج 2 ، ص 524 ) .
ب . حمزه ، كسايى و ابن عامر « تَخْرُجُونَ » به فتح تاء و ضم راء قرائت كرده اند ( دمياطى ، 1407 ق ، ص 223 ) . فعل « تَخْرُجُونَ » فعل مضارع معلوم است كه فاعل « واو » است . علت قرائت به وجه معلوم سياق جملات قبل است كه فعل « تَحْيَوْنَ » و « تَمُوتُونَ » به وجه معلوم قرائت شده اند ( ابوعلى فارسى ، 1404 ق ، ج 4 ، ص 141 - 143 ) .