« و كسانى كه كارهاى شايسته كنند - چه مرد باشند يا آن - در حالى كه مؤمن باشند ، آنان داخل بهشت مىشوند ، و به قدر گودى پشت هسته خرمايى مورد ستم قرار نمىگيرند » .
فعل « يَدخُلُونَ » به دو وجه « يَدخُلُونَ » و « يُدخَلُونَ » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « يَدخُلُونَ » به فتح ياء و ضم خاء است ( ابن مجاهد ، 1988 م ، ص 237 ) . فعل « يَدخُلُونَ » در اين جا فعل مضارع مرفوع و فاعل آن ضمير فاعلى واو است كه مراد از آن زنان و مردان مؤمنى است كه عمل صالح انجام مىدهند . طرفداران اين وجه از قرائت به ديگر آيات قرآن مانند :
« ادْخُلُوها بِسَلامٍ آمِنِينَ »
( حجر : 46 ) و
« ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ »
( نحل : 32 ) استناد مىنمايند و مىگويند امر خداوند به دخولشان در بهشت ، دليلى بر اسناد فعل به داخل شوندگان در بهشت است ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 213 ) .
ب . ابوعمرو ، ابن كثير و ابوبكر « يُدخَلُونَ » به ضم ياء و فتح خاء قرائت كرده اند ( اهوازى ، 2002 م ، ص 162 ) . فعل « يُدخَلُونَ » فعل مضارع مجهول است . در اين وجه از قرائت فاعل « يُدخَلُونَ » خداوند متعال و داخل شوندگان به بهشت نائب فاعل هستند كه در معنا مفعول به مىباشند . طرفداران اين وجه از قرائت معتقدند اين افراد داخل بهشت نمىشوند مگر آن كه خداوند ايشان را در بهشت داخل كند و به آيات :
« وَ أُدْخِلَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ تَحِيَّتُهُمْ فِيها سَلامٌ »
( ابراهيم : 23 ) و
« لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ يُوادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لَوْ كانُوا آباءَهُمْ أَوْ أَبْناءَهُمْ أَوْ إِخْوانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ أُولئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمانَ وَ أَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ وَ يُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ أُولئِكَ حِزْبُ اللَّهِ أَلا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ »
( مجادله : 22 ) استناد مىنمايند ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 1 ، ص 397 ) .
البته در كتب حجة القراءات به نقش سياق در اختيار اين وجه از قرائت اشاره شده است . برخى مىنويسند : « اگر بعد از فعل ، فعل ديگرى به وجه مجهول آمده باشد مانند : « يُظلَمُون » ، « يُرزَقُون » و « يُحَلُّون » قرائت فعل قبل را به وجه مجهول تأكيد مىكند ؛ اما اگر بعد از آن فعل مجهول نباشد فعل به وجه معلوم قرائت مىشود چنان كه در اين آيه شريفه :
« جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ وَ الْمَلائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ مِنْ كُلِّ بابٍ »