همچنين سند اين روايت ضعيف است . اهل سنت موسى بن عبيده را بسيار ضعيف مىدانند ، احمد بن حنبل روايت كردن از موسى بن عبيده را جايز نمىداند ( ابن حجر عسقلانى ، بى تا ، ج 2 ، ص 196 ؛ هيثمى ، بى تا ، ج 6 ، ص 254 ) .
2 . متن روايت با اخبار تاريخى كه نقل شده است در تعارض است ؛ زيرا بنا بر اين روايت ، پدر و مادر حضرت بايد از كفار باشند در حالى كه تاريخ خلاف آن را گواهى مىدهد . پيامبر فرزند عبدالله بن عبدالمطلب بن هاشم بن عبد مَناف است و مادر ايشان آمنه بنت وهب بن عبد مَناف بن زهرة بن كلاب بن مرة است . ابن هشام مىگويد : « فرسول الله أشرف ولد آدم حسباً وأفضلهم نسبا من قِبل أبيه وأمه » ( ابن هشام ، 1410 ق ، ج 1 ، ص 127 ) همچنين اشعارى در وصف و رثاء اجداد رسول خداوند در سيره ابن هشام آمده است كه دلالت بر حنيف بودن اجداد رسول خدا صلى الله عليه وآله دارد ( ابن هشام ، 1410 ق ، ج 1 ، ص 190 - 200 ) .
3 . متن روايت با زيارات شيعه تناقض دارد . در زيارت وارث مىخوانيم :
« اشْهَدُ انَّكَ كُنْتَ نُوراً فِى الأَصْلابِ الشّامِخَةِ وَالأرْحامِ الْمُطَهَّرَةِ لَمْ تُنَجِّسْكَ الْجاهِلِيَّةُ بِانْجاسِها وَلَمْ تُلْبِسْكَ مِنْ مُدْلَهِمّات ثِيابها »
( طوسى ، 1365 ش ، ج 6 ، ص 113 ) . اين عبارت امام عليه السلام بر حنيف بودن اجداد رسول خدا صلى الله عليه وآله دلالت دارد .
امام حسن عليه السلام نيز در احتجاج با معاويه به نسب خود افتخار نموده و مىفرمايد :
« أنا شعبة من خير الشعب وآبائي أكرم العرب لنا الفخر والنسب والسماحة عند الحسب ونحن من خير شجرة أنبتت فروعا نامية وأثمارا زاكية وأبدانا قائمة فيها أصل الإسلام وعلم النبوة فعلونا حين شمخ بنا الفخر واستطلنا حين امتنع بنا العز ونحن بحور زاخرة لا تنزف وجبال شامخة لا تقه »
( طبرسى ، 1403 ق ، ج 1 ، ص 279 ) .
در برخى از كتب تفسيرى از امام باقر عليه السّلام روايت شده است ، « ولا تسأل » نهى به صيغه معلومست چنانچه نافع قرائت كرده است ( شريف لاهيجى ، 1373 ش ، ج 1 ، ص 107 ؛ حسينى همدانى ، 1404 ق ، ج 1 ، ص 313 ؛ طوسى ، بى تا ، ج 1 ، ص 436 ) . اين روايت امام از يك طرف مؤيد قرائت غير مشهور و از طرف ديگر مؤيد روايت « ليت شعرى ما فعل أبواى » است .
قابل ذكر است در كتب روايى ، روايتى كه امام فرموده باشند در اين آيه فعل را « وَلَا تَسْأَلْ » به صيغه نهى بخوانيد ، ديده نمىشود . به نظر مىرسد كسانى كه اين روايت را در كتب تفسيرى از
اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 171
مساهمون: زهرا قاسم نژاد
ص١٧١