الف . قرائت مشهور آيه « يُظْهِرَ » به ضم ياء است ( ابوالعلاء عطار ، 1414 ق ، ج 2 ، ص 644 ) . فعل « يُظْهِرَ » فعل مضارع از باب افعال است و كلمه « الْفَسَادَ » مفعول به و منصوب به تقدير « يظهر موسى فى الأرض الفساد » است . قرائت مشهور هماهنگ با سياق جملات است ؛ زيرا فعل « يُبَدِّلَ » به موسى عليه السلام اسناد داده شده است و قرائت « يُظْهِرَ » هماهنگ با فعل « يُبَدِّلَ » است ( كرمانى ، 1422 ق ، ص 359 ) .
ب . ابن كثير ، ابن عامر ، كسايى ، حمزه و شعبه « يَظْهَرَ » به فتح ياء خوانده اند ( ابن الباذش ، 1403 ق ، ج 2 ، ص 753 ) . فعل « يَظْهَرَ » فعل ثلاثى مجرد است و « الْفَسَادُ » فاعل و مرفوع است . بنا بر قرائت به رفع « الْفَسَادُ » زمانى كه تبديل در دين رخ دهد فساد نيز ظاهر مىشود ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 243 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « يُظْهِرَ » را به دو وجه « يُظْهِرَ » و « يَظْهَرَ » خوانده اند . منابع احتجاج قراءات قرائت مشهور را هماهنگ با سياق جملات مىدانند . بررسى مفهوم آيه نشان مىدهد سياق قرينه اى بر تقويت قرائت مشهور است ؛ زيرا فرعون قصد قتل موسى را دارد و علت آن را دو مسأله مىداند : « أَن يُبَدِّلَ دِينَكُمْ » و « أوْ أَن يُظْهِرَ فِى الْأَرْضِ الْفَسَادَ » . دليل طرفداران قرائت غير مشهور با توجه به واژه « أو » نمىتواند صحيح باشد ؛ زيرا اگر معنا آن گونه بود كه آنها مىگويند بايد به جاى « أو » حرف « فاء » يا « واو » قرار مىگرفت .
10 .
( النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْها غُدُوًّا وَ عَشِيًّا وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذابِ )
( غافر : 46 )
« [ اينك هر ] صبح و شام بر آتش عرضه مىشوند ، و روزى كه رستاخيز برپا شود [ فرياد مىرسد كه : ] « فرعونيان را در سختترين [ انواع ] عذاب درآوريد » .
فعل « أَدْخِلُوا » به دو وجه « أَدْخِلُوا » و « ادخُلُوا » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « أَدْخِلُوا » به قطع الف و كسر خاء است ( دانى ، 1930 م ، ص 192 ) . فعل « أَدْخِلُوا » فعل امر از باب افعال است و « آلَ فِرْعَوْنَ » مفعول به و منصوب است و فاعل ملائكه هستند يعنى « ادخلوا يا ملائكة آل فرعون أشد العذاب » . طرفداران قرائت مشهور سياق جملات را مؤيد قرائت خود مىدانند . در جمله
« النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْها غُدُوًّا وَ عَشِيًّا »
آل