مولانا خالد نقشبندى
نظام على دهنوى « 1 »
چكيده
در نيمه نخست قرن نوزدهم و پيش از سفر مولانا خالد به هندوستان ، طريقت قادريه به عنوان طريقت نخست در كردستان فعال بود و طريقت نقشبنديه حضورى بسيار كم رنگ داشت . مولانا خالد شهرزورى در سال 1222 ق جهت كسب ارشاد از مرشدى پر آوازه در هندوستان ، عازم آن ديار شد . او پس از يك سال تلمذ در سال 1226 ق به موطن خويش - سليمانيه - بازگشت . او با الهام از مرشد خويش ، به ارشاد مردم و جذب مريد اقدام كرد و توانست در اندك زمانى طريقت نقشبندى را به طريقت برتر در كردستان تبديل كند و با مهاجرت از سليمانيه به بغداد و آنگاه شام و نيز با انجام سفرهاى مختلف در مناطقى از امپراطورى عثمانى ، به گسترش طريقت خود در سطح وسيع بپردازد .
روش پژوهش به صورت توصيفى - تحليلى و از نوع كتابخانهاى است و تلاش كلى بر آن است كه به جاى توصيف صرف تاريخى به تحليل وقايع پرداخته شود . اين مقاله نشان مىدهد كه مولانا خالد توانست با جذب بسيارى از بزرگان طريقت قادريه و نيز بسيارى از علما و دانشمندان و دولتمردان عثمانى ، طريقت نقشبنديه را به جايگاه رفيعى در كردستان و نيز كل قلمرو امپراطورى عثمانى برساند .
كليد واژه : طريقت نقشبنديه ، مولانا خالد شهرزورى ، تصوف ، هندوستان ، كردستان .
هامش
( 1 ) . استاديار تاريخ دانشگاه پيام نور /n dehnavi @ pnu . ac . ir