نقش كردهاى عراق در ثوره العشرين
سيد محمد شيخ احمدى « 1 »
چكيده
قيام مردم عراق عليه نيروهاى اشغالگر انگليسى در سال 1920 ميلادى كه در تاريخ معاصر اين كشور به « ثوره العشرين » شهرت يافت ، از حوادث مهم تاريخ معاصر عراق است . اين قيام از آنجا كه اولين حركت ضد استعمارى در عراق بود كه بيشتر مناطق اين سرزمين را فراگرفت و اقوام و مذاهب و عشاير مختلف عراق در آن شركت داشتند از اعتبار و اهميت خاصى برخوردار است . همچنين پيامدهايى كه اين حركت گستردة مردمى به دنبال داشت و نيز تاثيراتى كه بر حوادث بعدى به جا گذاشت و بويژه آن كه استقلال عراق در سال 1932 ميلادى را رقم زد بر اهميت اين قيام مىافزايد . ورود دولت عثمانى به جنگ جهانى اول دركنار دولت آلمان بهانهاى شد تا انگليس در نوامبر سال 1914 ميلادى به خاك عراق كه در آن زمان جزئى از قلمرو عثمانى بود تجاوز كند . انگليسى ها از همان ابتداى اشغال عراق وعدههايى دربارة دادن آزادى و استقلال به مردم عراق مىدادند اما در طول اشغال اين سرزمين سياستهايى را در زمينههاى اجتماعى و اقتصادى در پيش گرفتند كه با وعدههايشان بسيار تفاوت داشت و نارضايتى بيش از پيش مردم را نسبت به آنها ايجاد كرد . اين نارضايتىها در مناطق مختلف عراق شكل مسلحانه به خود گرفت و باعث رويارويى اقشار مختلف اين سرزمين در مقابل اشغالگران انگليسى شد . كردها نسبت به تحولاتى كه در سرزمين عراق روى مىداد بى تفاوت نبودند ، آنها نسبت به قيام عليه اشغالگران رويكرد مثبتى داشته و در اين زمينه با عربها اختلافى نداشتند استعمار انگليس دشمن مشترك هر دو طايفه به حساب مىآمد و همين امر سبب همكارى اين دو درمبارزه با اشغالگران بود . در اين ميان جايگاه شيخ محمود برزنجى در اين تحولات و چندين بار نبرد او با نيروهاى بريتانيايى در فاصله سال هاى 1915 تا 1919 ميلادى بسيار برجسته است كه تاثير زيادى بر قيام سراسرى سال 1920 ميلادى داشت . رسالت پژوهش حاضر آشكار كردن نقش كردها در ثوره العشرين با استفاده از روش توصيفى - تحليلى است .
كليد واژه : قيام ، ثوره العشرين ، كردستان ، استعمار انگليس .
هامش
( 1 ) . عضو هيأت علمى دانشگاه آزاد اسلاميواحد سنندج / .m . sheik hahmadi @ gmail . com