انديشه سياسى از دوره آغاز شهرنشينى تا دوره اكّد به استناد دادههاى باستان شناسى
دكتر كريم حاجى زاده
زينب خسروى
چكيده
تمدّن بين النهرين ، غنىترين تمدّن شرق باستان است . از اين تمدّن آثار باستانى فراوانى برجاى مانده ، اين آثار در حوزهى هنر سياسى قرار دارد . دادههاى باستانىِ تمدن بين النهرين حاكى از شكلگيرى دولت و فعاليتهاى مبنى بر وجود انديشهى سياسى از حدود هزاره سوم پيش از ميلاد مىباشد ؛ اين در حالى است كه بسيارى مهد انديشه سياسى را يونان باستان مىپندارند ؛ زيرا در آثار برجاى مانده از تمدن بين النهرين به طور غير مستقيم به مقولات سياسى ، به ويژه نظام ساختار سياسى توجه شدهاست . اين توجه غيرمسقيم به دليل انديشه و جهانبينى خاص حاكم در اين جوامع است كه در چارچوب آن وجود جامعه سياسى از بديهيات تلقى مىگردد . در اين مقاله سعى بر آن است تا به استناد دادههاى باستان شناسى و دانش اسطورهشناسى ، از رهگذر روش تحليل محتوا و تاريخى ، چگونگى تئوريزهشدن انديشهى سياسى بين النهرين باستان در دوره آغاز شهرنشينى و ايجاد پايههاى اصلى آن در دوره سومر و اكّد بررسى گردد . پايههاى انديشهى سياسى بين النهرين بعدها مورد بهرهبرداى سلسله سوم اور ، بابل قديم و آشور قرار گرفت . با توجّه به اين كه فرهنگ بين النهرين تاثير گسترده و پايدارى بر مناطق همجوار داشت ، مىتوان با شناخت فرآيند تئوريزهشدن انديشه سياسى اين سرزمين و بنيادهاى اصلىاش ، تاثيرات آن را بر مناطق پيرامونى ، نظير ايران پيگيرى نمود .
كليد واژه : انديشه سياسى ، دادههاى باستان شناسى ، دانش اسطورهشناسى ، بين النهرين ، آغاز شهرنشينى ، سومر ، اكّد .