كليد واژه : آشور نو ، هنر ، تاثير ، نقش ، عاج ، فلزكارى ، سفالينه .
بررسى تاثير هنرعاج سازى آشور نو بر مناطق شمال غرب ايران
مهتا شيخى « 1 »
چكيده
در دوران آشور نو با شكل گيرى حكومتى مقتدر و ثروتمند شرايطى مناسب جهت ساخت آثار تزيينى و هنرى فراهم گشت كه پلاكها و آثار عاجى از آن جملهاند . امروزه آثار عاجى بسيار ارزشمندى از كاوشهاى باستان شناسى عراق به ويژه محوطه نيمرود در دست است كه در موزههاى مختلف دنيا نگهدارى مىشوند . همچنين اين دوران عصرى مهم در توزيع و گسترش پديدههاى فرهنگى دربين اقوام ساكن در منطقه به ويژه شمال غرب ايران بود كه بخش عمده آن ناشى از حملات همسايگانى چون آشور ، اورارتو ، سكاها و . . با انگيزه قدرت طلبى و دستيابى به منابع مهم
معيشتى بود كه خود تاثيرى شگرف بر بنيانهاى فكرى و فرهنگى جامعه داشت . از همين روست كه در بين آثار به دست آمده از اين نواحى چه حفاريهاى علمى سايتهاى حسنلو و چه آثار به دست آمده از كشفيات تصادفى چون زيويه با نقوش اساطيرى و آيينى بسيار زيبا روبرو هستيم كه مملو از عناصرفرهنگ هاى مختلف هستند . در مقاله حاضر قطعاتى ازعاجهاى شاخص آشورى ، محوطه زيويه و حسنلو از لحاظ تكنيك ، نقوش و موتيفهاى به كار رفته در ساخت مورد مطالعه و بررسى تطبيقى قرار گرفته و به عنوان يك عنصر فرهنگى شاخص در اين دوران معرفى ميگردد ، چرا كه با توجه به كمبود منابع مكتوب ، اين آثار به مثابه سندى ارزشمند از زندگى اجتماعى مردم بوده و ترجمان افكار ، آداب و رسوم ايشان مىباشد . در اين پژوهش تلاش بر اين است كه با بررسى آثار عاجى موجود در موزهها ، مقايسه تطبيقى و ريخت شناسى اين آثار ارتباط فرهنگى اجتماعى اين مناطق با يكديگر مشخص گشته و نقاط اشتراك ، افتراق و عناصر هنرى مشابه در آنها مورد شناسايى و بررسى قرار گيرد و از اين رهگذر جايگاه عناصر فرهنگى و هنرى دوران امپراطورى آشور در منطقه مذكور و آميختگى آن با هنر بومى كه زمينه ساز هنر معظم هخامنشى در سدههاى بعدى است ، مشخص خواهد گشت .
هامش
( 1 ) . دانشجوى دكترى باستان شناسى دانشگاه علوم تحقيقات تهران /mahta sheikhi @ yahoo . com