بررسى تاثير هنر دوران آشور نو بر هنرهاى معاصر آن در مناطق شمال غرب ايران
مهتا شيخى « 1 »
چكيده
دوران امپراطورى آشور نو در بين النهرين از ادوار مهم تاريخ و فرهنگ اين سرزمين است . در اين دوره كه بازه زمانى ( 935 - 612 پيش از ميلاد ) را در بر مىگيرد نسبت به ادورار پيشين تحولات سياسى ، اقتصادى و فرهنگى شگرفى صورت گرفت كه در آثار برجاى مانده از سكونتگاهها ، بناهاى عظيم ، آثار هنرى ، فرهنگى و همچنين منابع مكتوب برجاى مانده از ايشان قابل مشاهده است .
همچنين قدرت طلبى و سياستهاى توسعه طلبانه پادشاهان آشور در طى قرون متمادى منجر به حملات گسترده ايشان به مناطق همجوار مىگشت كه شرح آن در نقوش برجسته ديوارى و نيز متون بر جاى مانده از ايشان به ويژه سالنامهها آمده است .
نيمه غربى مرزهاى ايران به ويژه قسمت شمالى آن كه منطقه مورد بررسى ما در اين پژوهش است به سبب حاصلخيزى ، غنى منابع معيشتى و نيز قرار گيرى در نزديكى راههاى مهم ارتباطى از ديرباز سكونتگاه اقوام بومى ايران بود كه همواره مورد حمله همسايگان از جمله اوراتورها ، آشورىها ، سكاها و . . . قرار گرفته است و اين حملات خود تاثيرات عميق اجتماعى اقتصادى ، فرهنگى و هنرى را در پى داشت .
در مقاله حاضر تلاش خواهيم كرد به مدد بررسى و مطالعه مدارك باستان شناسى به دست آمده از محوطههاى باستانى مهم اين منطقه همچون زيويه ، حسنلو و بوكان كه داراى طيف گستردهاى از مواد فرهنگى ازجمله آثار فلزين ، عاج ، سفالينه ، آجرهاى لعابدار . . هستند و به عنوان مدارك دست اول گوياى بسيارى از وجوه فرهنگى و اجتماعى آن دوران ميباشند ، فارغ از هرگونه پيش داورى با نگاهى باستان شناسانه به بررسى ويژگىها و خصوصيات مشترك آنها با هنر دوران آشور نو پرداخته و از اين رهگذر روابط فرهنگى - هنرى بين النهرين و نيمه غربى ايران در دوره مذكور را تا حد ممكن ترسيم كنيم .
هامش
( 1 ) . دانشجوى دكترى باستان شناسى دانشگاه علوم تحقيقات تهران /mahta sheikhi @ yahoo . co