ويژگى هاى معمارى عتبات عاليات
يگانه گوران « 1 »
چكيده
اولين هنرى كه به لحاظ تاريخى توانست خود را با مفاهيم اسلامى سازگار نمايد و از طرف مسلمانان مورد استقبال قرار گيرد معمارى است . بناها و اماكنى كه توسط معماران و هنرمندان مسلمان طراحى و ساخته شدهاند به نوعى داراى ايستايى ، سكون ، پيوستگى و آرايههاى چشم نواز مىباشند كه در قالبى واحد تحت عنوان معمارى اسلامى در كنار يكديگر قرار گرفتهاند . از ديگر ويژگىهاى كاربردى معمارى اسلامى وجود گنبد ، ايوان و مناره است . لذا غالب بناها بعد از ظهور اسلام در سرزمينهاى اسلامى با پيروى از اين سبك معمارى به عرصه ظهور رسيدند ، از آن جمله ميتوان به ساخت بارگاه شريف حرم امام على ( ع ) ، امام حسين ( ع ) ، امام موسى كاظم ( ع ) ، امام هادى ( ع ) و قمر بنى هاشم حضرت عباس ( ع ) توسط معماران مسلمان اشاره نمود . وجود گنبدهاى سترگ ، ايوانهاى رفيع و منارهاى عظيم در عين حال كه بسيار باشكوه هستند ، تناسبات انسانى هم در آنها رعايت شده است . از ديگر ويژگىهاى معمارى اين بناها مىتوان به محل نماز و نيايش زائران اشاره كرد كه در آنها وجود سقفهاى بلند نشان از نزديكى به آسمان دارد . تزيينات متعددى كه در اين بناها بهكار برده مىشود نيز ناشى از توجهات و تعلقات ويژه و تا حدودى وجود تكنولوژى در زمينه معمارى داخلى است .
كليد واژه : معمارى اسلامى ، عتبات عاليات ، گنبد ، ايوان ، مناره ، مقرنس ، نقوش اسليمى ، آينه كارى ، كاشى كارى ، معماران ايرانى .
هامش
( 1 ) . دانشجوى دكتراى باستان شناسى دانشگاه علوم تحقيقات /yegane . gooran @ gmail . com