مضامين مشترك گياهان مقدس در معمارى ايران و عراق
ميترا مقصودى « 1 »
وحيد حيدرنتاج « 2 »
چكيده
در ميان تمام ملتها گياهان از تقدس ويژهاى برخوردارند . هنر معمارى فارغ از تقسيمبندىهاى جغرافيايى از ديرباز تاكنون توجه خاصى به عناصر گياهى داشته است و همواره معنايى فراتر از زيبايىهاى ظاهرى گياهان را به نمايش گذاشته است . هدف از پژوهش حاضر استخراج مفاهيم نهفته در گياهان مقدس بهكاررفته در معمارى و باغ سازى دو كشور ايران و عراق مىباشد و از آنجايى كه اين مفاهيم ريشه در باورهاى دينى - مذهبى و اسطورهاى داشته بررسى جامعى در اين زمينه انجام شده است . به اين منظور مفاهيم نمادين و اسطورهاى گياهانى ازجمله گل نيلوفر آبى ، گل سرخ و درختانى مانند سرو ، انجير و مو كه به طور مشترك در معمارى و باغ سازى ايران و عراق استفاده مىشده مورد بررسى قرارگرفته است . در اين پژوهش تلاش شده است دوام تاثير اين گياهان در انديشه و سپس در محيط طبيعى و معمارى دو كشور مورد تفسير قرار گيرد . در اين مقاله با استفاده از روش كيفى ، تفسير تاريخى و با مراجعه به متون اين مضامين مشترك استخراج شده و نمود آن در باغ سازى دو كشور مورد تحليل و بررسى قرارگرفته و نتايج نشان دهنده اين فرضيه است كه وجود مفاهيم والايى چون پاكى ، خلوص و نيروى مقدس حيات ، دانش و معرفت در بطن اين گياهان سبب استفاده از آنها در معمارى و باغ سازى شده و اين ويژگى بهطور مشترك در معمارى باستانى دو ملت وجود دارد .
كليد واژه : گياهان مقدس ، باغ ايرانى ، گل نيلوفر آبى ، معمارى ايران ، معمارى عراق .
هامش
( 1 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد مهندسى معمارى ، دانشكده هنر و معمارى ، دانشگاه مازندران /m . maghsoodi @ stu . umz . ac . ir( 2 ) عضو هيئت علمى گروه مهندسى معمارى ، دانشكده هنر و معمارى ، دانشگاه مازندران /v nattaj @ yahoo . com