بررسى سبك قلعه سازى در مناطق تحت حكومت حاكمان اردلان و بابان
دكتر حسن كريميان « 1 »
محمد معصوميان « 2 »
پريسا نكوئى « 3 »
چكيده
كردستان به دليل موقعيت جغرافيايى مناسب ، در طول تاريخ مورد توجه بوده و شاهان و حكمرانان محلى با ساخت دژهاى مستحكم ، سعى مىكردند خود را از دستبرد مهاجمين در امان نگاه دارند . آنچه كه در اين مقاله به آن توجه شده است سبك قلعه سازى حاكمان اردلان و بابان است اردلانها از حاكمان كردستان بودهاند كه نسب خود را به دوران ساسانيان مىرسانند و مركز حكومتى آنها در دوره صفوى سنندج بوده است و بابانها حاكمان كردستان عراق و قسمتى از كردستان ايران بودهاند و همدوره اردلانها بودهاند و مركزيت حكومت آنها در منطقه شهرزو بوده است كه آثار قلعههاى اين حكومتها امروز در محدوده مرزهاى كردستان عراق و ايران پا برجاست و با ما از يك نوع معمارى خاص كه در اين سرزمينها موجود بوده است صحبت مىكنند .
از جمله قلعههاى مهم كه در دوره حاكمان مذكور ايجاد شدهاند قلاع مريوان ، حسن آباد سنندج ، قلعه پالنگان در ايران و قلاع زه لم و خان احمد خان در كردستان عراق از جمله اين قلاع هستند . آنچه كه در ميان اين قلاع مورد توجه است نوع حكاكى و كنده كارى بر روى سنگ هاى به كار رفته در ديوار مساجد ، كاخ ها و نيز سنگ قبرهاى موجود در قبرستان قلعه است كه گوياى سبكى متمايز از ساير نقاط است .
كليد واژه : كردستان ، معمارى ، اردلان ، بابان ، قلعه ، مريوان ، سنندج .
هامش
( 1 ) . دانشيار گروه باستان شناسى دانشگاه تهران .
( 2 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد باستان شناسى دانشگاه تهران .
( 3 ) . دانشجوى دكترى باستان شناسى دانشگاه تهران